ఐరోపా శ్వేతజాతి దేశాలు విస్తరించిన వలసవాద సామ్రాజ్యం, వారు సాగించిన క్రూరమైన బానిసత్వ వ్యవస్థ ప్రపంచ చరిత్ర పుటల్లో ఎన్నటికీ చెరిగిపోని ఒక నిలువెత్తు నల్లటి అధ్యాయం. మానవ ప్రగతి ప్రయాణంలో తాము మాత్రమే నాగరికులమనే అహంకారంతో, ‘శ్వేతజాతీయుల భారం’ (Whiteman’s Burden) అనే కపట సిద్ధాంతాన్ని తెరపైకి తెచ్చి ప్రపంచాన్ని చీకట్లోకి నెట్టారు. బ్రిటన్, అమెరికా, ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాలు తమ ఆర్థిక సామ్రాజ్య విస్తరణ కోసం ఆఫ్రికా, ఆసియా ఖండాల సంపదను నిలువునా దోచుకోవడమే కాకుండా, అక్కడి స్థానిక ప్రజల అస్తిత్వాన్ని, ఆత్మగౌరవాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేశాయి.
ఆఫ్రికన్ల బానిసత్వం – భారత్పై దోపిడీ: పదహారవ శతాబ్దం నుండి ఆఫ్రికన్లను పశువుల కంటే హీనంగా వేటాడి అమెరికాకు తరలించారు. అలెక్స్ హేలీ రాసిన ‘రూట్స్’ నవలలోని ‘కుంట కింటే’ పాత్ర ద్వారా ఈ అణచివేత ప్రపంచానికి తెలిసింది. అమెరికాలో బానిసత్వం రద్దయినా వర్ణవివక్ష కొనసాగగా, మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్ “ఐ హావ్ ఎ డ్రీమ్” ఉద్యమంతో పౌర Hక్కులను సాధించారు. అటు బ్రిటన్ భారతదేశం నుండి దాదాపు 45 ట్రిలియన్ డాలర్ల సంపదను లండన్కు తరలించి, 1943 బెంగాల్ కరవు ద్వారా 30 లక్షల మంది మరణానికి కారణమైంది. ఆ తర్వాత ‘గిర్మితియా’ (ఒప్పంద కార్మికులు) పేరుతో లక్షలాది భారతీయులను పరాయి దేశాలకు తరలించి శ్రమదోపిడీ చేశారు.
వాటికన్ కుట్రలు – పోప్ లియో XIV చారిత్రాత్మక వ్యాఖ్యలు: ఈ సుదీర్ఘ సాంస్కృతిక విధ్వంసానికి, దోపిడీకి దైవకృప పేరిట ‘పాపల్ బుల్స్’ (పోప్ అధికారిక ఉత్తర్వులు) ద్వారా చట్టబద్ధత కల్పించింది వాటికన్ రోమన్ క్యాథలిక్ చర్చ్. స్థానిక సంస్కృతులను ‘సాతాను సంస్కృతులు’గా చిత్రీకరిస్తూ సాగించిన ఈ మహాపాపాన్ని చర్చి శతాబ్దాల పాటు కప్పిపుచ్చుకుంటూ వచ్చింది.
అయితే, ఇటీవల ప్రస్తుత పోప్ లియో XIV (14) తన తొలి అధికారిక బోధనా పత్రం (‘Magnifica Humanitas’) ద్వారా ఈ చారిత్రాత్మక నేరాన్ని బహిరంగంగా అంగీకరిస్తూ క్షమాపణలు కోరారు. గతంలో చర్చి అధిపతులు వలసవాదానికి, మానవ అక్రమ రవాణాకు, శారీరక-مانసిక బానిసత్వానికి ఏ విధంగా మతపరమైన లైసెన్స్ ఇచ్చారో ఆయన ఈ పత్రంలో స్పష్టంగా ప్రస్తావించారు. చర్చి చరిత్రలో జరిగిన ఈ క్రూరత్వాన్ని “మానవత్వానికి జరిగిన తీరని ద్రోహం” గా ఆయన అభివర్ణించారు. కానీ, ఇదే పత్రంలో ఆయన కృత్రిమ మేధస్సు (AI) డిజిటల్ యుగంలో “కొత్త బానిసత్వాలకు” దారితీస్తుందని ఆంక్షలు విధించాలని పిలుపునివ్వడం గమనార్హం.
క్షమాపణలు చెబితే సరిపోతుందా? ఇక్కడ మిగిలిపోయే ప్రధాన ప్రశ్న ఏమిటంటే—శతాబ్దాల పాటు సాగిన క్రూరమైన అణచివేత, కోట్ల మంది ప్రాణాల బలి, సంస్కృతుల విధ్వంసం కేవలం కొన్ని క్షమాపణ పదాలతో చెరిగిపోతాయా? చర్చి కేవలం ఒక ప్రకటనతో తన బాధ్యత నుండి తప్పుకుంటే సరిపోతుందా? వలస దేశాల నుండి దోచుకున్న అపార సంపదతో నిర్మించుకున్న నేటి ఆధునిక ఐరోపా వైభవం, వాటికన్ సామ్రాజ్యం వెనుక కోట్ల మంది ఆఫ్రికన్లు, భారతీయుల రక్తం, శ్రమ దాగి ఉన్నాయి. చర్చి ఆనాడు ఇచ్చిన మతపరమైన లైసెన్స్ వల్లే తరాల తరబడి మానవ హక్కుల హననం జరిగింది. కాబట్టి, ఈ చారిత్రాత్మక గాయాలు కేవలం మాటల క్షమాపణలతో పూడేవి కావు; ఆయా నష్టపోయిన సమాజాలకు నిజమైన న్యాయం, పరిహారం దక్కినప్పుడే ఈ నల్లటి అధ్యాయానికి పూర్తి ముగింపు దక్కుతుంది.
