( జూన్ 21 – జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి వర్ధంతి )
తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచంలో “కరుణశ్రీ”గా చిరపరిచితులైన జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి కేవలం భావుక కవి మాత్రమే కాదు, సమాజ చైతన్యాన్ని మేల్కొలిపిన జాతీయవాది కూడా. ఆయన కవిత్వంలో కరుణ, మానవత, భక్తి ఎంతగా కనిపిస్తాయో, అంతే స్థాయిలో దేశభక్తి, జాతి గౌరవం, భారతీయ సంస్కృతి పట్ల అంకితభావం కూడా ప్రతిఫలిస్తాయి. అందుకే కరుణశ్రీ సాహిత్యం తెలుగు పాఠకులకు కేవలం సాహిత్యానందాన్ని మాత్రమే కాకుండా జాతీయ స్పూర్తిని కూడా అందించింది.
1912 ఆగస్టు 4న జన్మించిన జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి స్వాతంత్ర్యోద్యమ ప్రభావం బలంగా ఉన్న కాలంలో పెరిగారు. దేశవ్యాప్తంగా స్వేచ్ఛ కోసం పోరాటాలు జరుగుతున్న సమయంలో ఆయన రచనలు భారతీయులలో జాతీయ చైతన్యాన్ని రగిలించాయి. విదేశీ పాలనలో అణచివేతలను, ప్రజల బాధలను గమనించిన ఆయన, తన కలాన్ని సమాజ శ్రేయస్సు కోసం వినియోగించారు.
కరుణశ్రీ కవిత్వంలో దేశభక్తి అనేది కేవలం నినాదాలకే పరిమితం కాలేదు. భారతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, చరిత్ర, మహనీయుల త్యాగాలను ప్రజలకు గుర్తు చేయడం ద్వారా జాతీయ గౌరవాన్ని పెంపొందించే ప్రయత్నం చేశారు. ఆయన రచనల్లో దేశం అంటే కేవలం భూభాగం కాదని, అది సంస్కృతి, చరిత్ర, మానవ విలువల సమాహారమని స్పష్టమవుతుంది.
భారతీయ సమాజంలోని అసమానతలు, పేదరికం, అజ్ఞానం వంటి సమస్యలను తొలగించడమే నిజమైన దేశసేవ అని ఆయన విశ్వసించారు. అందుకే ఆయన రచనల్లో మానవతా దృక్పథం ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. సాటి మనిషి బాధను అర్థం చేసుకోవడం, సమాజ పురోగతికి కృషి చేయడం, దేశ అభ్యున్నతికి బాధ్యత వహించడం వంటి అంశాలను ఆయన తన కవిత్వం ద్వారా బోధించారు. దేశభక్తి అంటే కేవలం జెండాకు వందనం చేయడం మాత్రమే కాదని, సమాజానికి సేవ చేయడం కూడా దేశభక్తేనని ఆయన సందేశమిచ్చారు.
తెలుగు భాషపై ఆయనకున్న అపారమైన ప్రేమ కూడా దేశభక్తి భావనలో భాగమే. మాతృభాషను కాపాడుకోవడం, సంస్కృతిని పరిరక్షించడం జాతీయ బాధ్యతగా భావించారు. సరళమైన, అందమైన తెలుగు భాషలో రచనలు చేసి సాహిత్యాన్ని సామాన్య ప్రజలకు చేరువ చేశారు. భాషా గౌరవం ద్వారా జాతీయ గౌరవాన్ని పెంపొందించాలనే సంకల్పం ఆయన రచనల్లో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
కరుణశ్రీ రచించిన అనేక కవితలు యువతలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని, సమాజం పట్ల బాధ్యతను పెంపొందించాయి. స్వార్థం కంటే సమాజ హితం గొప్పదని, వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కంటే దేశ ప్రయోజనాలు ముఖ్యమని ఆయన సాహిత్యం బోధిస్తుంది. స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడిన మహనీయుల త్యాగాలను స్మరించుకోవడం ద్వారా యువతలో జాతీయ భావనను పెంపొందించే ప్రయత్నం చేశారు.
కరుణశ్రీ దేశభక్తి ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, అది విద్వేషం ఆధారంగా కాకుండా మానవత ఆధారంగా నిర్మితమైంది. దేశాన్ని ప్రేమించడం అంటే దేశ ప్రజలను ప్రేమించడం, వారి సంక్షేమం కోసం కృషి చేయడమేనని ఆయన నమ్మకం. అందుకే ఆయన కవిత్వం నేటికీ ప్రాసంగికంగా నిలిచి తరతరాలకు స్ఫూర్తినిస్తోంది.
1980 జూన్ 21న కరుణశ్రీ భౌతికంగా దూరమైనప్పటికీ, ఆయన సాహిత్యం ఇంకా తెలుగు ప్రజలలో జాతీయ చైతన్యాన్ని రగిలిస్తూనే ఉంది. కరుణను కవిత్వంగా, దేశభక్తిని సందేశంగా, మానవతను జీవన విలువగా మలిచిన కరుణశ్రీ జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయే మహాకవి. నేటి యువత ఆయన సాహిత్యం నుంచి దేశభక్తి, సామాజిక బాధ్యత, మానవతా దృక్పథం వంటి విలువలను అలవరచుకుంటే అదే కరుణశ్రీకి నిజమైన నివాళి అవుతుంది.