మార్చి 15 నుండి 17, 2024 వరకు నాగ్పూర్లో జరిగిన అఖిల భారతీయ ప్రతినిధి సభ సందర్భంగా, సంఘ ఉనికిలో ఒక శతాబ్ది పూర్తి కావడానికి గుర్తుగా పరిమాణాలపై పని చేయాలని నిర్ణయాలు తీసుకోబడ్డాయి. ఈ అంశాలు, సంఘ భవిష్యత్తు ప్రణాళికల గురించి, ఆర్ఎస్ఎస్ సర్ కార్యవాహ దత్తాత్రేయ హోసబాలే జీ ఆర్గనైజర్, పాంచజన్యతో జరిగిన ఇంటర్వూ…
ఈ ఏడాది ప్రతినిధి సభకు హాజరైన ప్రజాప్రతినిధుల సంఖ్య ఒక్కసారిగా పెరిగినట్లు కనిపిస్తోంది. ఇది ఎలా జరిగింది?
అకస్మాత్తుగా సంఖ్య పెరిగిందనేది నిజం కాదు. అది క్రమంగా జరిగింది. సంఘ పని విస్తరణతో, స్వయంసేవకుల సంఖ్య పెంచాల్సి వచ్చింది. ఫలితంగా, ప్రతినిధుల సంఖ్య కూడా పెరిగింది. శాఖలు పెరిగినప్పుడు, క్రియాశీల స్వయంసేవకుల సంఖ్య స్వయంచాలకంగా పెరుగుతుంది. దాని ఆధారంగా, ప్రతినిధుల సంఖ్య కూడా పెరుగుతుంది. అదనంగా ఈ ప్రతినిధి సభలో పెద్ద సంఖ్యలో ఆహ్వానిత సోదరులు, సోదరీమణులు కూడా ఉన్నారు. నాగ్పూర్లో ప్రతినిధులను పంపడానికి అనేక ప్రేరేపిత సంస్థలు కూడా ఆహ్వానించబడ్డాయి. గత మూడేళ్లలో COVID-19 మహమ్మారి కారణంగా, ప్రతినిధుల సంఖ్యపై కొన్ని పరిమితులు ఉన్నాయి. కాబట్టి ఊహించిన విధంగా కొన్ని సమూహాలను ఆహ్వానించలేదు. ఉదాహరణకు, ఒక నిర్దిష్ట సంవత్సరంలో విభాగ్ ప్రచారక్లను, మరొక సంవత్సరంలో వివిధ రంగాలకు చెందిన కార్యకర్తలను ఆహ్వనించలేదు. ఈ కారణంగానే అప్పట్లో ఈ సంఖ్య తక్కువగా ఉండగా, ఇప్పుడు ఒక్కసారిగా పెరిగినట్లు కనిపిస్తోంది.
RSS శతాబ్ది సంవత్సరానికి ఏ ప్రత్యేక లక్ష్యాలు నిర్దేశించబడ్డాయి?
శతాబ్ది సంవత్సరం సందర్భంగా, సంఘము సంస్థాగత దృక్పథం నుండి రెండు లక్ష్యాలను గుర్తించింది. ఒకటి శాఖల సంఖ్యను పెంచడం, మరోకటి కార్యకలాపాలలో గుణాత్మక మెరుగుదల. కార్యకర్తలందరూ ఈ ఉమ్మడి లక్ష్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకోవాలని భావిస్తున్నారు. పని నాణ్యతను పెంచడం ద్వారా, దాని ప్రభావం కూడా పెరుగుతుంది. పరిమాణాత్మక విస్తరణతో పాటు గుణాత్మక వృద్ధిపై దృష్టికోణం ఉంది. రెండవది, సామాజిక దృక్పథం నుండి పంచ పరివర్తన్ అంశాన్ని ముందుకు తెచ్చాము. జాతీయ దృక్కోణం నుండి మేధోపరమైన కథనాన్ని మార్చడం, సామాజిక మార్పు కోసం సజ్జన్ శక్తిని (ధర్మబద్ధమైన సమాజ శక్తి) సమీకరించడం సంఘం లక్ష్యాలు. అందువల్ల, ఆర్ఎస్ఎస్ శతాబ్ది సంవత్సరంలో, సంస్థాగతంగా, సామాజిక స్థాయిలో ఈ విషయాలన్నింటిపై చొరవ తీసుకోవడానికి సంఘం ప్రణాళికలు రూపొందించింది.
‘పంచ పరివర్తన్’ భావనను సామాన్య ప్రజానీకానికి ఎలా వివరించాలని ప్రతిపాదిస్తున్నారు, అక్కడ ఏ సవాళ్లను ఎదుర్కొనున్నారు ?
సమయం, పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు, అదనపు జాగ్రత్త, కృషి, లోతైన ఆలోచన మరింత అవసరం. జాతీయ ఆలోచనల వ్యాప్తికి ప్రస్తుతం అనుకూలమైన సమయం కనిపిస్తోంది. అయితే, ఈ అనుకూలత సమయాన్ని మంచి ప్రయత్నాలతో మరింత అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకునే దిశగా పనిచేయాలి. సంఘం, వివిధ సంస్థల కార్యకర్తల ద్వారా ప్రాథమిక సంస్కరణల పట్ల మన దృక్పథాన్ని మరింత లోతుగా పని చేయడమే పంచ పరివర్తన్ ఆలోచన. ఏది ఏమైనప్పటికీ, పంచ పరివర్తన అనేది సాధారణంగా సమాజానికి అవసరం. పంచ్ పరివర్తన్లో సమాజంలో సమరసతాను అభ్యసించాలనే పట్టుదల, పర్యావరణ అనుకూల జీవనశైలి, కుటుంబ విలువలను ప్రోత్సహించడానికి కుటుంబ ప్రభోదన్, జీవితంలోని అన్ని అంశాలలో భారతీయ విలువలపై ఆధారపడిన ‘స్వ’ (స్వదేశీ) భావాన్ని పెంపొందించడం, పౌర విధులను పాటించడం కోసం సామాజిక మేల్కొలుపు వంటి కోణాలు ఉన్నాయి. ఈ సమస్యలన్నీ సమాజానికి సంబంధించినవి. రెండవది, ఈ అంశాలను వ్యక్తులు, కుటుంబాలు, శాఖా పరిసర ప్రాంతాలకు ప్రస్తావించాలి. దీన్ని విస్తృత సమాజంలోకి తీసుకెళ్లాలి. ఈ విషయాలను సాధారణంగా స్వయంసేవకుల ముందు ఉంచాము. అందుకే, స్వీయ ఉదాహరణల ద్వారా మార్పు తీసుకురావడానికి కృషి చేయాలి. ఇది కేవలం ఆలోచన, విద్యాపరమైన చర్చకు సంబంధించిన అంశం కాదు, కానీ చర్య, ప్రవర్తనలో ఒకటి. అలాగే సామాజిక సామరస్యం, సద్భావనపై సామాజిక నేతలతో సమావేశాలు నిర్వహిస్తున్నాం. సమాజంలోని విస్తృత పరిచయాలతో సంఘం ఈ అంశాన్ని వారి మధ్యకు తీసుకెళ్లి ఈ కోణం నుండి విజ్ఞప్తి చేస్తాము.
ఈ సంవత్సరం ప్రతినిధి సభలో దేవి అహల్యాబాయి హోల్కర్ గురించి ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించబడింది. ఆమె తృతీయ శత జయంతి సంవత్సరానికి ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారా?
శౌర్యం, శక్తికి ప్రతీక అయిన దేవి అహల్యాబాయి హోల్కర్ పేరు మన ఏకాత్మతా స్తోత్రంలో భక్తితో కనిపిస్తుంది. ఆమె చరిత్రను సరిగ్గా విశ్లేషిస్తే, ఆమె సమాజం, మతం, పాలన, పరిపాలన వంటి వివిధ రంగాలలో అనేక అద్భుతమైన ఉదాహరణలను అందించింది. ఈరోజు, ఆమె తృతీయ శతాబ్ది (300వ జయంతి) సందర్భంగా, సంఘం రెండు మూడు లక్ష్యాలను గుర్తించింది. సాధారణంగా హిందూ సమాజంలో, సమాజంలోని అణగారిన వర్గాలకు దేశ నిర్మాణానికి దోహదపడే అవకాశం లేదనే లోపభూయిష్టమైన అభిప్రాయం ఉంది. అలాగే స్త్రీల పట్ల కూడా వక్రీకరించిన అభిప్రాయం ఉంది. అయితే, మనం లోతుగా పరిశీలిస్తే, దేవి అహల్యాబాయి హోల్కర్ జీవితం అటువంటి లోపభూయిష్ట అవగాహనలన్నింటికీ ఖచ్చితమైన సమాధానాన్ని అందిస్తుంది. సామాజిక దృక్కోణం నుండి, ఆమె తన సంఘం నుండి ఉద్భవించిన విధానం, ఆమె తన భర్త అకాల మరణం తర్వాత కూడా పరిపాలనలో ఒక ప్రకాశవంతమైన ఉదాహరణను ఏర్పాటు చేసింది. హిందూ సమాజంలో ఒక శక్తివంతమైన ప్రకటనను అందిస్తుంది. రెండవది, ప్రస్తుత సమాజంలో మహిళల సాధికారత, భాగస్వామ్యం గురించి చాలా చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఈ సంవత్సరం కూడా, రాష్ట్ర సేవికా సమితి, ఇతర సంస్థల మహిళా సమన్వయ్లోని మా సోదరీమణులు దేశవ్యాప్తంగా 400 కి పైగా సమావేశాలను నిర్వహించి, ఐదు లక్షల మందికి పైగా మహిళలు పాల్గొనేలా భరోసా ఇచ్చారు. ఈ దృక్కోణంలో, దేవి అహల్యాబాయి తృతీయ శత జయంతి ఆ మంచి పనిని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి ఒక మంచి అవకాశం. సంఘ్ ద్వారా ప్రత్యేకంగా కార్యక్రమాలను నిర్వహించే బదులు, ఒక సమగ్ర ప్రణాళిక ప్రకారం ఉత్సవ కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తారు. ఇది ఇతర మహిళా సంస్థలు, ఇతర సమాజంలోని సభ్యులతో కలిసి వేడుకలను నిర్వహిస్తుంది. సాహిత్యం ప్రచురణతో సహా గొప్ప మహిళల వివిధ కోణాలపై ఉపన్యాసాలు, చర్చల కోసం ప్రణాళికలు ఉన్నాయి.
సంఘం పని క్రమంగా సాగుతోంది, దాంతో పాటు భారత్ పై, సంఘంపై వ్యతిరేక శక్తుల వ్యూహాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. ఈ సవాలును ఎదుర్కోవడానికి సంఘ ప్రణాళిక ఏమిటి?
మన ప్రత్యర్థులు మన ఎదుగుదలను గుర్తించి, స్తున్నారు. మనల్ని ఎదిరించడం ద్వారా
భారత్ ప్రాముఖ్యత, సంఘ ప్రభావం పెరగకపోతే వ్యతిరేకత తప్పదు. ప్రతిపక్షం మనం ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నట్లు రుజువు చేస్తుంది. సంఘం విస్తృతమైన పని, స్వచ్ఛంద సేవకుల భాగస్వామ్యం ద్వారా ప్రత్యర్థులు అని పిలవబడే వారి వ్యూహాలకు ప్రతిస్పందించాలని సంఘం సంకల్పించింది – దాని ఉనికిని పెంచడం ద్వారా, వివిధ సామాజిక, మేధో కార్యకలాపాలలో ప్రజలను నిమగ్నం చేయడం ద్వారా.
మీరు మళ్లీ సర్ కార్యవాగా ఎన్నికయ్యారు. సంఘ విమర్శకులు దీనిని నిరంకుశ సంస్థగా పరిగణిస్తారు. అయితే సాధారణ ప్రజలు దాని గురించి ఆసక్తిగా లేదా గందరగోళంగా ఉంటారు. సంఘంలో ఉన్న ప్రజాస్వామ్య రకాన్ని మీరు ఎలా విశ్లేషిస్తారు?
సంఘం చాలా బహిరంగ వాతావరణం ఉన్న సంస్థ అయినప్పుడు, సంఘం నిరంకుశ సంస్థ అని ఎందుకు ఆరోపించారో నాకు అర్థం కాలేదు. సంఘ శాఖలో ఎవరైనా పాల్గొనవచ్చు. పూర్వ సర్ సంఘచాలక్ పూజనీయ బాలాసాహెబ్ దేవరస్ జీ ఒకసారి ఇలా అన్నారు. “సంఘ్లో అత్యున్నతమైన పూజనీయ సర్ సంఘచాలక్ జీని ఒక సాధారణ స్వయంసేవక్ కూడా ఒక ప్రశ్న అడగవచ్చు. సర్ సంఘచాలక్ జీ స్వయంగా సమాధానం చెబుతారు”. సంఘ్లో మనకు కనిపించే ప్రజాస్వామ్యం ఇదే. బహుశా మరే ఇతర సంస్థలోనూ ఇలా జరగకపోవచ్చు. అందుకే విమర్శకులు ఇలాంటి నిరాధార ఆరోపణలు ఎందుకు చేస్తారో అర్థం చేసుకోవడంలో విఫలమయ్యాను. సంఘం అనేది కుటుంబ వాతావరణంతో కూడిన సంస్థ. సంఘ్లోని అన్ని స్థాయిలలోని అన్ని నిర్ణయాలు తగిన చర్చ, ఏకాభిప్రాయం తర్వాత తీసుకోబడతాయి.
దేశంలో త్వరలో లోక్సభ ఎన్నికలు జరగనున్నాయి, సంఘ్ ఇది ఎన్నికల సంవత్సరం కూడా. ప్రజాస్వామ్య వేడుకలను మనం ఎలా చూడాలి మరియు స్వచ్ఛంద సేవకులు మరియు సమాజానికి మీరు ఏ సందేశం ఇవ్వాలనుకుంటున్నారు?
ప్రతినిధి సభ నివేదికలో ఈ అంశాన్ని ప్రస్తావించాను. ముగింపు సమావేశంలో పూజనీయ సర్ సంఘచాలక్ జీ తన ప్రసంగంలో ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ప్రతి పౌరుని కర్తవ్యాన్ని గురించి వివరించారు. పంచ పరివర్తన్ లో ఇది కూడా చేర్చబడింది. ప్రతి పౌరుడు తమ ఓటు హక్కును వినియోగించుకోవాలి. 100% ఓటింగ్ శాతం ఉండేలా మనం కృషి చేయాలి. ఆయా ప్రాంతాల్లో పని చేయడం ద్వారా ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడమే ఆర్.ఎస్.ఎస్ లక్ష్యం. అటువంటి సమయాల్లో, జాతీయ సమస్యలను సమాజం ముందుకు తీసుకురావాలి. సామాజిక సంక్షేమం, జాతీయ ఐక్యత, భారతదేశ సంక్షేమంపై చర్చలు జరగాలి. ఇలాంటి అంశాలను విశదీకరించి, అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని సృష్టించాలి. అందుకే దీన్ని లోక్-మత్-పరిష్కార్ (ప్రజా అభిప్రాయాన్ని శుద్ధి చేయడం) అని పిలుస్తాం. పండిట్ దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ లోక్-మత్-పరిష్కర్ కోసం పట్టుబట్టారు. ఏడాది పొడవునా ఈ పని కొనసాగించాల్సి ఉన్నా, ఎన్నికల సమయంలో దీనికి మరింత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
ఆర్.ఎస్.ఎస్ తన పనిలో ముందుకు సాగుతుందనడంలో సందేహం లేదు. ఈ పని తదుపరి దశ ఏమిటి?
ఆర్.ఎస్.ఎస్ ఒక సంస్థగా చక్కగా నిర్వచించబడిన సంస్థాగత నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది సంఘ కార్యాచరణ సంస్థ. సంఘ కార్యకర్తలు ఈ సంస్థాగత నిర్మాణంలో పని చేస్తారు. అయితే, సంఘ సారాంశం ఒక ఆకస్మిక జాతీయ ఉద్యమం. అందువల్ల, సమాజంలోని అన్ని వర్గాలను ఏకతాటిపైకి తీసుకురావడానికి, సమాజంలోని నీతివంతమైన ఆత్మను మేల్కొల్పడానికి, సమీకరించడానికి, తద్వారా సమగ్ర సామాజిక మార్పును తీసుకురావడానికి కృషి చేయడం అవసరం. సమాజంలో కులాల ఆధారంగా చీలికలు ఉండకూడదు. సమాజంలోని ప్రతి వర్గాన్ని జాతీయతా భావం వ్యాపింపజేయాలి. సంఘ ఒక బలమైన జాతీయ ఉద్యమంగా మారాలి. ప్రజలకు జ్ఞానోదయం చేస్తూ మార్పు కోసం కృషి చేయాలి. అందువల్ల, సంఘం ఎల్లప్పుడూ సమాజంలో ఒక సంస్థగా పనిచేయడానికి పరిమితం కాదని, సమాజాన్ని వ్యవస్థీకృతం చేయడానికి కృషి చేయాలని ఎల్లప్పుడూ నొక్కి చెబుతుంది. కాబట్టి సంఘం అది పనిచేసే సమాజం మధ్య విభజన ఉండకూడదు. ఈ దృక్కోణం నుండి, సమాజంలోని ధర్మబద్ధమైన శక్తులను ఉత్తేజపరిచే జాతీయవాద స్ఫూర్తిని గ్రహించి, జాతీయ పునరుజ్జీవనం కోసం ఈ ఉద్యమంలో పాల్గొనాలి. దీనిని సంఘ దృష్టి లేదా సంఘ తదుపరి దశగా పేర్కొనవచ్చు.
