జబల్‌పూర్: మధ్యప్రదేశ్‌లోని పురాతన శ్రీ విష్ణు వరాహ స్వామి ఆలయ పరిసరాల్లో ఉన్న ఆక్రమణలను తొలగించే ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాలని మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు అధికారులను ఆదేశించింది. జబల్‌పూర్ జిల్లాలోని మఝౌలీలో ఉన్న ఈ ప్రాచీన ఆలయ పరిసరాలను ఆక్రమణల నుంచి విముక్తి చేసేందుకు చేపట్టిన చర్యలను మూడు నెలల్లోగా పూర్తి చేయాలని సూచించింది.
2018 నుంచి పెండింగ్‌లో ఉన్న రిట్ పిటిషన్‌ను విచారించిన హైకోర్టు ఈ మేరకు ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి అల్పేష్ వై. కోగ్జే, న్యాయమూర్తి వివేక్ జైన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం అక్టోబర్ 29, 2026న ఈ ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది.
‘శ్రవణ్ కుమార్ సోని వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ మధ్యప్రదేశ్ అండ్ అదర్స్’ కేసులో పిటిషనర్ ఆలయ పరిసరాల్లోని ఆక్రమణలను తొలగించాలని కోర్టును ఆశ్రయించారు. పురాతన ఆలయానికి సంబంధించిన భూములను ఆక్రమణల నుంచి కాపాడాలని, సంబంధిత అధికారులు తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు.
ఆక్రమణదారులు సివిల్ కోర్టుల్లో వ్యాజ్యాలు దాఖలు చేయడంతో తొలగింపు ప్రక్రియ చాలాకాలంగా నిలిచిపోయినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అధికారులు భూ రెవెన్యూ చట్టంలోని నిబంధనల ప్రకారం ఆక్రమణదారులకు నోటీసులు జారీ చేసినట్లు కోర్టు దృష్టికి వచ్చింది.
పురావస్తు శాఖకు కీలక సూచన
ఈ ఆలయాన్ని ‘ప్రాచీన స్మారక చిహ్నాలు, పురావస్తు ప్రదేశాలు, అవశేషాల చట్టం-1958’ ప్రకారం పురాతన స్మారక చిహ్నంగా ప్రకటించాలని పిటిషనర్ కోరారు. అలాగే ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) ఈ ప్రాంతాన్ని తన పరిధిలోకి తీసుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.
అయితే పిటిషనర్ ఇప్పటివరకు ఏఎస్ఐని అధికారికంగా సంప్రదించలేదని కోర్టు గుర్తించింది. ఈ నేపథ్యంలో సంబంధిత చట్టం ప్రకారం ఆలయాన్ని పురాతన స్మారక చిహ్నంగా ప్రకటించాలని కోరుతూ ఏఎస్ఐని సంప్రదించేందుకు పిటిషనర్‌కు అవకాశం కల్పించింది.
మూడు నెలల్లో ప్రక్రియ పూర్తి చేయాలని ఆదేశం
ఆక్రమణల తొలగింపునకు సంబంధించి అధికారులు ఇప్పటికే చట్టపరమైన చర్యలు ప్రారంభించినందున, వాటిని మరింత ఆలస్యం చేయకుండా పూర్తి చేయాలని హైకోర్టు సూచించింది. సాధ్యమైనంతవరకు మూడు నెలల్లోగా ఈ ప్రక్రియను ముగించాలని ఆదేశించింది.
పురాతన ఆలయాల పరిరక్షణ, వాటి పరిసరాల్లోని భూముల రక్షణ ఎంత ముఖ్యమో ఈ వ్యవహారం మరోసారి చర్చకు తెచ్చింది. శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన దేవాలయాల చుట్టూ ఆక్రమణలు పెరగకుండా సంబంధిత శాఖలు అప్రమత్తంగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ పరిణామం గుర్తుచేస్తోంది.
