మతపరమైన కార్యకలాపాలు, సంప్రదాయాల్లో EO జోక్యం చేసుకోవద్దు : మద్రాస్ హైకోర్టు

హిందూ మత మరియు ధర్మాదాయ శాఖ (HR&CE) ద్వారా నియమించబడిన కార్యనిర్వహణాధికారులు (EO) ఆలయాల మతపరమైన కార్యకలాపాలు, ఆచారాలు మరియు సంప్రదాయాలలో జోక్యం చేసుకోకూడదని మద్రాస్ హైకోర్టు తేల్చి చెప్పింది. అంతేకాకుండా ఆలయ నిర్వహణ బాధ్యత ట్రస్టీల బోర్డు చేతిలోనే వుండాలని కూడా సూచించింది.

ట్రిప్లికేన్‌లోని శ్రీ పార్థసారథి స్వామి ఆలయానికి సంబంధించిన ‘ఫిట్ పర్సన్’/కార్యనిర్వహణాధికారి, HR&CE కమిషనర్ మరియు తమిళనాడు ప్రభుత్వంపై ఆలయ కార్యకర్త టి.ఆర్. రమేష్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్ (W.P. No.20764/2026)పై, న్యాయమూర్తులు జి.ఆర్. స్వామినాథన్ మరియు వి. లక్ష్మీనారాయణలతో కూడిన ధర్మాసనం మే 29, 2026న ఈ తీర్పును వెలువరించింది.

ఈ తీర్పుపై దేవాలయాల సమస్యలపై పోరాటం చేసే టీ.ఆర్. రమేశ్ స్పందించారు. తమిళనాడు హెచ్‌ఆర్ & సీఈ శాఖ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ దేవాలయాలలో ‘ఫిట్ పర్సన్’గా కూడా వ్యవహరించడం ఇకపై సాధారణ పోస్టింగ్‌గా కొనసాగకూడదు”. ఈ తీర్పును, దేవాలయాలను బ్యూరోక్రాట్లు కాకుండా ట్రస్టీలు నడిపే దిశగా ఒక అడుగుగా ఆయన అభివర్ణించారు.

ఈ కేసు మూడు అంశాలపై దృష్టి సారించింది: ఈఓ-కమ్-ఫిట్ పర్సన్ ఆధ్వర్యంలో ట్రిప్లికేన్ దేవాలయం కొనసాగవచ్చా, ఒక ఈఓ ఫిట్ పర్సన్‌గా కూడా వ్యవహరించవచ్చా, మరియు తమిళనాడు హిందూ మత మరియు ధార్మిక దానాల చట్టం, 1959లోని సెక్షన్ 45 ప్రకారం ఒక ఈఓ అధికారాల పరిమితులు ఏమిటి? అన్న దానిపై దృష్టి పెట్టింది.

1. కార్యనిర్వాహక అధికారి (EO) శాశ్వతంగా సమర్థ వ్యక్తిగా (ఫిట్ పర్సన్) పనిచేయలేరు. 1982 మే 11 నాటి మధ్యంతర ఉత్తర్వు ఆధారంగా, శ్రీ పార్థసారథి స్వామి ఆలయంలో కార్యనిర్వాహక అధికారి-కమ్-సమర్థ వ్యక్తి (EO-com-ఫిట్ పర్సన్) ఏర్పాటు కొనసాగింపును కోర్టు తిరస్కరించింది. ఆ ఉత్తర్వు, ధర్మకర్తల నియామకాన్ని నిరోధిస్తూ, ప్రస్తుత కార్యనిర్వాహక అధికారి (EO) కొనసాగాలని మరియు సమర్థ వ్యక్తిగా (ఫిట్ పర్సన్) కూడా వ్యవహరించాలని ఆదేశించింది.

1982 నాటి ఉత్తర్వు కేవలం ఒక అప్పీలుకు సంబంధించిన మధ్యంతర ఉత్తర్వు మాత్రమేనని, ఆ అప్పీలు 1991లోనే పరిష్కరించబడిందని ధర్మాసనం పేర్కొంది. అందువల్ల, ప్రధాన అప్పీలు ముగియగానే ఆ మధ్యంతర ఉత్తర్వు అమలులో లేకుండా పోయింది.

2.2. EO అధికారాలు ఆలయ ఆస్తులకే పరిమితం

HR&CE చట్టం, 1959లోని సెక్షన్ 45(2) ప్రకారం EO (ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్) యొక్క చట్టబద్ధమైన పాత్రను న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.

చరాస్తులు, స్థిరాస్తులు మరియు ఆలయ ఆదాయంతో సహా ఆలయ ఆస్తుల నిర్వహణకు సంబంధించిన విషయాలలో మాత్రమే EO తన అధికారాలను వినియోగించగలరని న్యాయస్థానం పేర్కొంది. చట్టపరమైన నిబంధనలో ఉన్న “మాత్రమే” (only) అనే పదం అత్యంత కీలకమని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది; ఎందుకంటే, ఈ పదం ఆలయ నిర్వహణకు సంబంధించిన ఇతర అంశాలను పరిధి నుండి మినహాయిస్తుంది.

3.3. కార్యనిర్వాహక అధికారులకు (EOలకు) మతపరమైన వ్యవహారాలు నిషిద్ధం

తీర్పులోని కీలకమైన వ్యాఖ్యలలో ఒకదానిలో, ధర్మాసనం ఇలా పేర్కొంది: “మతపరమైన అంశాలతో కొద్దిగా సంబంధం ఉన్న ప్రాంతం కూడా కార్యనిర్వాహక అధికారికి నిషిద్ధ ప్రాంతం.”

కుంభాభిషేకం తేదీ, సమయాలు మరియు ప్రతిష్ఠాపన నిర్వహించే విధానం పూర్తిగా మతపరమైన విషయాలని పేర్కొంటూ, న్యాయస్థానం ప్రత్యేకంగా దానిని ప్రస్తావించింది. పూజతో ప్రత్యక్షంగా సంబంధం ఉన్న ఏదైనా విషయం మత పరిధిలోకి వస్తుంది.

అందువల్ల, ఒక కార్యనిర్వాహక అధికారి (EO) ఆలయ మతపరమైన కార్యకలాపాలు, ఆచారాలు లేదా సంప్రదాయాలలో జోక్యం చేసుకోలేరని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. అటువంటి విషయాలను సంబంధిత ఆలయ ఆచారాలు మరియు సంప్రదాయాలలో బాగా ప్రావీణ్యం ఉన్న వ్యక్తులు నిర్వహించాలి. అని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది.

అయితే, ఈ తీర్పు ట్రిప్లికేన్‌లోని శ్రీ పార్థసారథి స్వామి ఆలయానికి సంబంధించిన ఒక నిర్దిష్ట వివాదం నుండి ఉద్భవించింది. సెక్షన్ 45(2) మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ల (EO) విధులను నియంత్రించే సూత్రాలకు సంబంధించిన వివరణ సాధారణ అంశాలుగా పేర్కొనబడినప్పటికీ, తమిళనాడులోని అన్ని ఆలయాల్లోని EO-కమ్-ఫిట్ పర్సన్‌లను (EO-cum-Fit Person) తక్షణమే తొలగించాలని ఈ ఉత్తర్వు స్పష్టంగా ఆదేశించలేదు.