(అక్టోబర్ 08 – దీపావళి ప్రత్యేక కథనం)
చీకటిని పారద్రోలి వెలుగులు నింపే పండుగ దీపావళి. భారతీయ సంస్కృతి, సనాతన ధర్మ సంప్రదాయాల్లో దీపావళికి విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి, అజ్ఞానంపై జ్ఞానం సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. ఇంటింటా దీపాల వెలుగులు, పిల్లల కేరింతలు, పిండివంటల ఘుమఘుమలు, లక్ష్మీపూజలు, బాణాసంచా సందడితో దేశమంతా పండుగ శోభను సంతరించుకుంటుంది.
అయితే దీపావళి ఎందుకు జరుపుకుంటాం? ఈ పండుగ వెనుక ఉన్న పురాణ గాథలు ఏమిటి? దీపాలు వెలిగించడం వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థం ఏమిటి?
నరకాసుర వధ.. దీపావళి వెనుక ప్రధాన పురాణగాథ!
దీపావళి పండుగకు సంబంధించి అత్యంత ప్రాచుర్యంలో ఉన్న కథ శ్రీకృష్ణుడు, సత్యభామ నరకాసురుడిని సంహరించడం. ప్రాగ్జ్యోతిషపురాన్ని పాలించిన నరకాసురుడు దేవతలను, మునులను, ప్రజలను తీవ్రంగా హింసించేవాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. దేవతల తల్లి అదితి కర్ణకుండలాలను, వరుణుడి ఛత్రాన్ని అపహరించడంతో పాటు అనేకమంది కన్యలను బంధించి హింసించేవాడు.
నరకాసురుడి ఆగడాలను భరించలేక దేవతలు శ్రీకృష్ణుడిని ఆశ్రయించారు. దీంతో శ్రీకృష్ణుడు సత్యభామ సమేతంగా యుద్ధానికి బయలుదేరాడు.యుద్ధంలో ఒక దశలో శ్రీకృష్ణుడు అలసటకు గురైనప్పుడు నరకాసురుడు ఆయనపై దాడి చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. అప్పుడు సత్యభామ ధైర్యంగా విల్లందుకుని యుద్ధం చేసింది. అనంతరం శ్రీకృష్ణుడు తన సుదర్శన చక్రంతో నరకాసురుడిని సంహరించాడు.
లోకాలకు నరకాసురుడి పీడ విరగడైన రోజును నరక చతుర్దశిగా జరుపుకుంటారు. ప్రజలు ఆనందోత్సాహాలతో దీపాలు వెలిగించి పండుగ చేసుకోవాలని భూదేవి కోరడంతో ఈ వేడుకలకు ప్రాధాన్యం ఏర్పడిందని పురాణ గాథలు వివరిస్తాయి.
బలిచక్రవర్తి కోసం వెలిగించే బలిదీపం!
దీపావళికి మరో ఆసక్తికరమైన పురాణగాథ బలిచక్రవర్తికి సంబంధించినది.బలిచక్రవర్తి గొప్ప దానశీలి. ఆయనను పరీక్షించేందుకు శ్రీమహావిష్ణువు వామనావతారం ధరించి మూడు అడుగుల నేలను దానంగా కోరాడు. వామనుడు విశ్వరూపం ధరించి రెండు అడుగులతో భూమి, ఆకాశాలను ఆక్రమించి, మూడో అడుగు ఎక్కడ పెట్టాలని అడిగాడు. బలి తన తలపై పెట్టమని కోరడంతో ఆయనను పాతాళానికి పంపించాడు.
అయితే బలి భక్తికి మెచ్చిన శ్రీమహావిష్ణువు ఆయనకు ప్రత్యేక వరం ప్రసాదించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. దీపావళి రోజున బలి భూలోకానికి వచ్చి ప్రజలను పాలించేందుకు అనుమతి ఇచ్చాడని విశ్వాసం. అందుకే ఆ రోజున వెలిగించే దీపాన్ని ‘బలిదీపం’ అని పిలుస్తారు.
లక్ష్మీదేవి ఆవిర్భావం.. సంపదకు స్వాగతం!
క్షీరసాగర మథనం సమయంలో పాలసముద్రం నుంచి మహాలక్ష్మీదేవి ఆవిర్భవించిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఆమెను శ్రీమహావిష్ణువు తన అర్ధాంగిగా స్వీకరించాడు.దీపావళి అమావాస్య రోజున మహాలక్ష్మిని పూజించడం ద్వారా ఐశ్వర్యం, సుఖసంతోషాలు, శాంతి కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం. అందుకే ఈ రోజున ఇళ్లను శుభ్రం చేసి, దీపాలతో అలంకరించి లక్ష్మీపూజ నిర్వహిస్తారు.
శ్రీరాముడి అయోధ్య రాకకు దీపాల స్వాగతం!
రావణుడిని సంహరించి, సీతాదేవి, లక్ష్మణుడితో కలిసి శ్రీరాముడు అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన సందర్భాన్ని కూడా దీపాల వెలుగులతో అనుసంధానించే సంప్రదాయం ఉంది. ప్రజలు తమ ప్రియమైన రాముడికి స్వాగతం పలుకుతూ నగరమంతా దీపాలు వెలిగించారని ప్రసిద్ధ గాథ చెబుతుంది.
ఈ కథనం ద్వారా దీపావళి ధర్మవిజయం, ఆనందం, ఐక్యతకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
అందరి జీవితాల్లో సుఖసంతోషాలు, ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యాలు నిండాలని ఆకాంక్షిస్తూ.. అందరికీ దీపావళి శుభాకాంక్షలు!
