1930వ దశకంలో సెంట్రల్ ప్రొవిన్సెస్ అసెంబ్లీలో సంఘ్‌పై మొదటిసారిగా నిషేధం విధించేందుకు జరిగిన ప్రయత్నం జరిగిందని ఆర్ఎస్ఎస్ సర సంఘచాలక్ మోహన్ భాగవత్ పేర్కొన్నారు. అయితే… ఆ సమయంలో సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ అసెంబ్లీలో సంఘ్ సమర్థకులు ఎవ్వరూ లేరన్నారు. అలాగే సంఘ సిద్ధాంతానికి కూడా మద్దతు పలికేవారే లేరన్నారు. ఈ సమయంలోనే ఇబ్రహీం అనే వ్యక్తి సంఘ్ కి మద్దతుగా మాట్లాడారని, సంఘ్ పై నిషేధం విధించొద్దని, అతి మతతత్వ సంస్థేమీ కాదని గట్టిగా వాదించారని కూడా భాగవత్ గుర్తు చేశారు.
1930 నాటి ఘటన, ప్రభుత్వ యంత్రాంగం సంఘ్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకున్న మొదటి సందర్భం ఏమీ కాదు. రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (RSS) విషయానికి వస్తే, దాని జాతీయవాద మూలాలను అక్రమమైనవిగా చిత్రీకరించాలని తపించే వారు తరచుగా చరిత్రను తిరగరాస్తూ వచ్చారు. 1930వ దశకంలో సంఘ్‌పై నిషేధం విధించేందుకు జరిగిన శాసనపరమైన ప్రయత్నం గురించి సరసంఘచాలక్ డాక్టర్ మోహన్ భాగవత్ ఇటీవల వెల్లడించిన విషయాలు ఒక ముఖ్యమైన నిజాన్ని గుర్తు చేస్తున్నాయి: బ్రిటిష్ పాలకులు ఈ సంస్థ పట్ల చూపిన శత్రుత్వానికి కారణం మత సామరస్యం పట్ల వారికున్న ఆందోళన కాదు, పైగా పునరుత్తేజం పొందుతున్న, ఏకీకృత భారతదేశం పట్ల వారికి ఉన్న తీవ్రమైన భయమే.
సెంట్రల్ ప్రొవిన్సెస్ అసెంబ్లీలో, వలస పాలన యంత్రాంగం డాక్టర్ కె.బి. హెడ్గేవార్ నాయకత్వంలో ఉధృతమవుతున్న ఉద్యమాన్ని అణచివేయాలని ప్రయత్నించింది. అయితే, ఈ ప్రయత్నం విఫలమైంది. దీనికి కారణం బ్రిటిష్ వారు తగినంతగా ప్రయత్నించకపోవడం కాదు, అప్పట్లోనే సంఘ్ యొక్క జాతీయవాద స్వభావాన్ని వివిధ వర్గాల వారు గుర్తించడమే. డాక్టర్ భగవత్ గుర్తుచేసుకున్నట్లుగా, అసెంబ్లీలో ఇబ్రహీం అనే వ్యక్తి లేచి నిలబడి, ఆ సంస్థను సమర్థిస్తూ, ఆర్.ఎస్.ఎస్ (RSS) మతతత్వ సంస్థ కాదని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.ఈ చారిత్రక విశేషం, స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొనని వ్యక్తులుగా సంఘ స్వయంసేవకులను చిత్రీకరించే నేటి కథనాన్ని తుత్తునియలు చేస్తుంది.
కమ్యూనిస్ట్ చరిత్రకారుల బాటలోనే నడుస్తూ, కాంగ్రెస్ మరియు అనేక మంది ముస్లిం నాయకులు భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఆర్ఎస్ఎస్ పాత్రను ప్రశ్నించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఎంఐఎం నాయకుడు అసద్దీన్ ఒవైసీ కూడా అదే బాటలో నడిచి, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి ఆర్ఎస్ఎస్ చేసిన కృషిని పదేపదే ప్రశ్నించారు, విమర్శించారు మరియు హెడ్గేవార్ వంటి తొలి సంఘ్ నాయకుల చారిత్రక పాత్రను కూడా ప్రశ్నించారు.
సంఘ్ పరివార్ బ్రిటీష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా దేశం కోసం పోరాడలేదని దాని విమర్శకులు వాదిస్తుంటే, ‘విభజించి పాలించు’ (divide-and-rule) వ్యూహాల్లో ఆరితేరిన వలసవాద ప్రభుత్వం, సంఘ్‌ను నిర్వీర్యం చేయడానికి ఎందుకు అంతగా శ్రమించాల్సి వచ్చింది?ప్రభుత్వ ఉద్యోగులను ఆర్ఎస్ఎస్ కార్యకలాపాలలో పాల్గొనకుండా ఎందుకు నిషేధించారు? ఆర్ఎస్ఎస్ మరియు హిందూ జాతీయవాదులపై సీఐడీ నివేదికలు, నిఘా నిఘా నివేదికలు వేల పేజీలకు ఎందుకు చేరాయి?
1930వ దశకానికి చెందిన ఒక సంఘటన గురించి ఆర్ఎస్ఎస్ సరసంఘచాలక్ డాక్టర్ మోహన్ భగవత్ చేసిన వివరణ, సంఘ్ గురించి మరియు స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో దాని పాత్ర గురించి ప్రచారంలో ఉన్న అవాస్తవ కథనాలను ఖండించే అనేక ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది. అంతేకాకుండా, జాతీయవాద నాయకులు ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌ను రాజకీయ విభజనలకు అతీతంగా, ప్రజలను ఏకం చేసే శక్తిగా ఎలా చూశారో కూడా ఇది వెల్లడిస్తుంది.
