వ్యక్తి పరివర్తనతో కుటుంబ వికాసం.. కుటుంబ వికాసంతో సమాజ అభ్యున్నతి.. సమాజ అభ్యున్నతితో దేశ ప్రగతి. ఇదే పంచపరివర్తన్ అంతరార్థం. భారతీయ జీవన విలువలను కాపాడుతూ, సామాజిక బాధ్యతను పెంపొందించి, సమరస సమాజ నిర్మాణానికి బాటలు వేసే ఐదు ముఖ్యమైన అంశాల సమాహారమే పంచపరివర్తన్.
భారతదేశం అనాదిగా ఆధ్యాత్మికతకు, సంస్కృతికి, సంప్రదాయాలకు నిలయంగా విరాజిల్లుతోంది. కుటుంబ వ్యవస్థ, ప్రకృతి ఆరాధన, సామాజిక ఐక్యత, ధర్మబద్ధమైన జీవనం మన నాగరికతకు పునాదులుగా నిలిచాయి. అయితే ఆధునిక జీవనశైలిలో వస్తున్న మార్పుల కారణంగా ఈ విలువలను కాపాడుకోవాల్సిన అవసరం మరింత పెరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (RSS) సమాజంలో సానుకూల మార్పు తీసుకురావడానికి ప్రతిపాదించిన ఐదు అంశాల సమాహారమే ‘పంచపరివర్తన్’.
1. సామాజిక సమరసత.. కుల, మత భేదాలకు అతీతంగా ఐక్యత
భారతీయ సమాజంలో ప్రతి ఒక్కరికీ సమాన గౌరవం, అవకాశాలు ఉండాలి. కులం, మతం, భాష, ప్రాంతం వంటి భేదాలు సమాజ ఐక్యతకు అడ్డంకులు కాకూడదు. ప్రతి మనిషిని గౌరవించడం, అంటరానితనాన్ని పూర్తిగా తొలగించడం, పరస్పర సహకారంతో జీవించడం సామాజిక సమరసతలో ప్రధాన అంశాలు. కుల వివక్షకు తావులేని సమాజ నిర్మాణం, వెనుకబడిన వర్గాల అభ్యున్నతికి తోడ్పాటు, అందరినీ కలుపుకొని వెళ్లే సామాజిక దృక్పథం ద్వారా సమరస భారతదేశాన్ని నిర్మించాలన్నది ఈ పరివర్తన లక్ష్యం.
2. కుటుంబ ప్రబోధన్.. కుటుంబమే సంస్కారాలకు తొలి పాఠశాల
కుటుంబ వ్యవస్థ భారతీయ సంస్కృతికి వెన్నెముక. తల్లిదండ్రులను గౌరవించడం, పెద్దలను ఆదరించడం, పిల్లలకు మంచి సంస్కారాలు నేర్పించడం, కుటుంబ సభ్యుల మధ్య ప్రేమానురాగాలను పెంపొందించడం అత్యంత ముఖ్యం.
నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో కుటుంబ సభ్యుల మధ్య సంభాషణ తగ్గిపోతోంది. ప్రతి ఒక్కరూ మొబైల్ ఫోన్లు, సామాజిక మాధ్యమాలకే ఎక్కువ సమయం కేటాయిస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి భోజనం చేయడం, వారానికి కొంత సమయం కుటుంబ చర్చలకు కేటాయించడం, పిల్లలకు భారతీయ సంస్కృతి, ఇతిహాసాలు, మహనీయుల జీవిత చరిత్రలను పరిచయం చేయడం అవసరం. కుటుంబంలో ప్రేమ, విశ్వాసం, బాధ్యత, పరస్పర గౌరవం పెరిగినప్పుడే సంస్కారవంతమైన సమాజం ఏర్పడుతుంది.
3. పర్యావరణ పరిరక్షణ.. ప్రకృతిలోనే పరమాత్మ దర్శనం
భారతీయ సంస్కృతిలో ప్రకృతిని దైవస్వరూపంగా భావిస్తారు. నదులు, పర్వతాలు, వృక్షాలు, జంతువులను పవిత్రంగా ఆరాధించే సంప్రదాయం మనది. ప్రకృతితో సహజీవనం చేయడం మన జీవన విధానంలో అంతర్భాగం. అయితే నేడు కాలుష్యం, అడవుల నరికివేత, నీటి వృథా, ప్లాస్టిక్ వినియోగం వంటి సమస్యలు పర్యావరణ సమతుల్యతను దెబ్బతీస్తున్నాయి.
ప్రతి ఒక్కరూ మొక్కలు నాటడం, నీటిని పొదుపు చేయడం, ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గించడం, చెరువులు, నదులను పరిశుభ్రంగా ఉంచడం వంటి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనాలి. ప్రకృతిని కాపాడుకోవడం అంటే భవిష్యత్ తరాలకు ఆరోగ్యకరమైన భూమిని అందించడమే.
4. స్వదేశీ ఆచరణ.. స్వావలంబనకు భారతీయ మార్గం
దేశ ఆర్థికాభివృద్ధికి స్వదేశీ ఉత్పత్తుల వినియోగం ఎంతో అవసరం. మన దేశంలో తయారయ్యే వస్తువులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, స్థానిక కళాకారులు, చేతివృత్తుల వారు, చిన్న వ్యాపారులను ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఆర్థిక స్వావలంబన సాధ్యమవుతుంది. భారతీయ ఉత్పత్తుల నాణ్యతను పెంపొందించడం, స్థానిక పరిశ్రమలకు అండగా నిలవడం, దేశీయ పరిజ్ఞానాన్ని ప్రోత్సహించడం ఈ పరివర్తనలో ముఖ్యమైన అంశాలు.
స్వదేశీ అంటే విదేశీ వస్తువులన్నింటినీ తిరస్కరించడం మాత్రమే కాదు. దేశ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా స్థానిక ఉత్పత్తులు, నైపుణ్యాలు, పరిశ్రమలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ స్వయం సమృద్ధి సాధించడం.
5. పౌర కర్తవ్యాలు.. దేశ ప్రగతిలో ప్రతి ఒక్కరి భాగస్వామ్యం
దేశాభివృద్ధి కేవలం ప్రభుత్వ బాధ్యత మాత్రమే కాదు. ప్రతి పౌరుడికి కూడా సమాజం పట్ల, దేశం పట్ల బాధ్యత ఉంటుంది. రాజ్యాంగాన్ని గౌరవించడం, చట్టాలను పాటించడం, ప్రజా ఆస్తులను కాపాడడం, పన్నులు చెల్లించడం, పరిశుభ్రతను పాటించడం, ట్రాఫిక్ నియమాలను అనుసరించడం పౌర కర్తవ్యాల్లో భాగం. ఓటు హక్కును బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించుకోవడం, ప్రజా సమస్యల పరిష్కారంలో భాగస్వాములు కావడం, సమాజ సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ద్వారా బాధ్యతాయుత పౌరులుగా ఎదగవచ్చు.
దేశం పట్ల గౌరవం మాటల్లోనే కాకుండా మన నిత్యజీవితంలోని ఆచరణలోనూ కనిపించాలి.
పంచపరివర్తన్.. వ్యక్తి నుంచి విశ్వకల్యాణం వరకు!
ఈ ఐదు పరివర్తన అంశాలు విడివిడిగా కనిపించినప్పటికీ వాటి లక్ష్యం ఒక్కటే. వ్యక్తిలో మంచి ఆలోచనలు పెంపొందించడం, కుటుంబంలో సంస్కారాలను నిలబెట్టడం, సమాజంలో ఐక్యతను పెంచడం, ప్రకృతిని పరిరక్షించడం, దేశాన్ని స్వావలంబన దిశగా నడిపించడం.
భారతీయ సనాతన ధర్మం బోధించే ‘సర్వే జనాః సుఖినో భవంతు’, ‘వసుధైవ కుటుంబకం’ వంటి విశ్వకల్యాణ భావనలకు అనుగుణంగా సమాజంలో ప్రేమ, సేవ, సమరసత, బాధ్యతాయుత జీవన విధానాన్ని పెంపొందించడం ఈ ప్రయత్నాల ప్రధాన ఉద్దేశం.
మార్పు అనేది ఇతరుల్లో రావాలని ఆశించడం కాదు.. ముందుగా మనలో మనం ప్రారంభించాలి. మన ఇంటి నుంచి కుటుంబ పరివర్తన, మన వీధి నుంచి సామాజిక పరివర్తన, మన జీవన విధానం నుంచి పర్యావరణ పరివర్తన మొదలవ్వాలి. ప్రతి పౌరుడు తన వంతు బాధ్యత నిర్వర్తించినప్పుడే సమర్థవంతమైన, సంస్కారవంతమైన, సమరస భారతదేశ నిర్మాణం సాధ్యమవుతుంది.
పంచపరివర్తన్ సందేశం ఇదే.. వ్యక్తి మారితే కుటుంబం మారుతుంది.. కుటుంబం మారితే సమాజం మారుతుంది.. సమాజం మారితే దేశం ప్రగతి పథంలో పయనిస్తుంది!
