తెలంగాణలోని ములుగు జిల్లా పాలంపేటలో ఉన్న చారిత్రక ‘గొల్లల గుడి’కి అరుదైన గుర్తింపు లభించింది. ఈ ఆలయాన్ని జాతీయ ప్రాధాన్య కట్టడంగా గుర్తిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారిక ప్రకటన జారీ చేసింది. కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని భారత పురావస్తు సర్వే (ఏఎస్ఐ) ఈ మేరకు ఆగస్టు 31, 2026న నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది.
ఈ నోటిఫికేషన్ ఎస్.ఒ.4802(ఇ)ను ‘గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియా’ ప్రత్యేక సంచికలో పార్ట్-II, సెక్షన్ 3, ఉపసెక్షన్ (ii) కింద ప్రచురించారు. ‘ప్రాచీన కట్టడాలు–పురావస్తు ప్రదేశాలు–అవశేషాల చట్టం–1958’లోని సెక్షన్ 4, ఉపసెక్షన్ (3) కింద సంక్రమించిన అధికారాలతో ఏఎస్ఐ ఈ ప్రకటన విడుదల చేసింది.
రామప్ప ఆలయానికి సమీపంలో..
పాలంపేటలోని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం రామప్ప ఆలయానికి నైరుతి దిశలో ‘గొల్లల గుడి’ ఉంది. కాకతీయుల కాలం నాటి శిల్పకళా వైభవాన్ని ప్రతిబింబించే ఈ ఆలయం నిర్మాణపరంగా ఎంతో ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంది.
తూర్పు ముఖంగా ఉన్న మండపంతో పాటు చుట్టూ మూడు గర్భాలయాలు ఉండటంతో ఇది త్రికూటాలయంగా కనిపిస్తుంది. ఆలయ ప్రహరీ, పైకప్పు అంచులు, ద్వారబంధాలపై చెక్కిన శిల్పాలు సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటాయి. ముఖ్యంగా ద్వారాల వద్ద హంసల వరుసలు, సునిశితమైన రంధ్రాల వల పనితనం ఆలయ శిల్పకళా నైపుణ్యాన్ని చాటుతున్నాయి.
అద్భుత శిల్పాలతో ఉప ఆలయాలు
ప్రధాన ఆలయానికి ముందుభాగంలో రెండు ప్రత్యేక ఉప ఆలయాలు ఉన్నాయి. వీటి ద్వారాల వద్ద అందంగా చెక్కిన ద్వారపాలకుల విగ్రహాలు దర్శనమిస్తాయి. ఉప ఆలయాల ముందు ఉన్న అంతరాలయాల అంచులు కూడా సున్నితమైన శిల్పాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
ప్రధాన మండపం నుంచి మధ్యలోని ప్రధాన మందిరానికి వెళ్లే మార్గం ఉంటుంది. ఉత్తర, దక్షిణ, పశ్చిమ దిశల్లో అంతరాలయాలతో కూడిన మూడు గర్భాలయాలు నిర్మించారు. ఆలయ కుడ్యాలపై ఉన్న వివిధ గూళ్లలో విష్ణుమూర్తి, లక్ష్మీదేవి, గణేశుడు, మహిషాసురమర్దిని తదితర దేవతా విగ్రహాలు కనిపిస్తాయి.
కాకతీయ శిల్పకళకు మరో ప్రతీక
జంతు ఆకృతులు, పుష్పాలంకరణలతో తీర్చిదిద్దిన ఎత్తైన వేదికపై ఆలయాన్ని నిర్మించారు. నిర్మాణంలోని ప్రతి అంశంలోనూ నాటి శిల్పుల కళా నైపుణ్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
రామప్ప ఆలయానికి సమీపంలోని మరో కాకతీయ వారసత్వ కట్టడమైన గొల్లల గుడికి జాతీయ ప్రాధాన్య కట్టడం హోదా లభించడం తెలంగాణ చారిత్రక, సాంస్కృతిక వారసత్వానికి మరో ముఖ్యమైన గుర్తింపుగా నిలిచింది.
