భారతీయ పురాణాల్లో మాతృమూర్తులకు అత్యున్నత స్థానం ఉంది. బిడ్డకు జన్మనివ్వడం ఒక వరమైతే.. ఆ బిడ్డను ప్రేమతో పెంచడం, సంస్కారాన్ని అందించడం, కష్టాల్లో అండగా నిలవడం మరింత గొప్ప బాధ్యత. ఈ మాతృత్వానికి ప్రతీకగా నిలిచిన మహనీయురాలు యశోదాదేవి.
శ్రీకృష్ణుడికి జన్మనిచ్చిన తల్లి దేవకీదేవి కాగా.. ఆయన బాల్యాన్ని తన ప్రేమానురాగాలతో తీర్చిదిద్దిన తల్లి యశోద. అందుకే కృష్ణుడి బాల్య లీలలను ప్రస్తావించిన ప్రతిసారీ యశోదమ్మ పేరు ప్రత్యేకంగా వినిపిస్తుంది.
నందుడి భార్యగా యశోద
యశోదాదేవి గోకులాధిపతి నంద మహారాజు భార్య. నందుడు, యశోద దంపతులు గోకులంలో ఎంతో గౌరవంగా జీవించేవారు. వారికి కృష్ణుడితో పాటు బలరాముడిపైనా ఎంతో ప్రేమ ఉండేది.మథురలో కంసుడి చెరలో ఉన్న దేవకీదేవి, వసుదేవులకు కృష్ణుడు జన్మించిన అనంతరం.. వసుదేవుడు శిశు కృష్ణుడిని గోకులానికి తీసుకువచ్చినట్లు భాగవత పురాణ కథనం చెబుతుంది. అదే సమయంలో యశోదకు ఒక ఆడశిశువు జన్మించింది. వసుదేవుడు కృష్ణుడిని యశోద వద్ద ఉంచి, ఆ శిశువును తీసుకుని తిరిగి మథురకు వెళ్లినట్లు పురాణ కథనం.అలా కృష్ణుడు యశోదమ్మ ఒడిలో పెరిగాడు.
కృష్ణుడిపై అపారమైన వాత్సల్యం
యశోదమ్మకు కృష్ణుడిపై ఉన్న ప్రేమకు కొలమానం లేదు. చిన్నారి కృష్ణుడి అల్లరి, ఆటలు, చిలిపితనం అన్నింటినీ ఆమె మాతృహృదయంతో స్వీకరించేది. వెన్న దొంగిలించడం, గోపబాలులతో కలిసి ఆటలాడటం, గోకులంలోని ఇళ్లలో అల్లరి చేయడం వంటి బాలలీలలు యశోదమ్మకు ఒకవైపు కోపాన్ని తెప్పించినా.. మరోవైపు ఆమె హృదయాన్ని ఆనందంతో నింపేవి.కృష్ణుడి బాల్యాన్ని వర్ణించే కథల్లో యశోదమ్మ ప్రేమ, మందలింపు, ఆప్యాయత తరచుగా కనిపిస్తాయి.
మట్టి తిన్నాడా కృష్ణుడు?
కృష్ణుడి బాల్యలీలల్లో యశోదకు సంబంధించిన అత్యంత ప్రసిద్ధ ఘట్టాల్లో ఒకటి ‘మట్టి తిన్న’ కథ.కృష్ణుడు మట్టి తిన్నాడని గోపబాలులు యశోదకు ఫిర్యాదు చేస్తారు. దీంతో ఆమె కృష్ణుడిని ప్రశ్నిస్తుంది. కృష్ణుడు తాను మట్టి తినలేదని చెబుతాడు. అయినప్పటికీ యశోద అతని నోరు తెరవమంటుంది.కృష్ణుడు నోరు తెరిచినప్పుడు యశోదకు అందులో విశ్వమంతా దర్శనమైందని భాగవత కథనం. సృష్టి, లోకాలు, సూర్యచంద్రులు అన్నీ తన కుమారుడి నోటిలో కనిపించడంతో ఆమె ఆశ్చర్యానికి గురవుతుంది.అయితే ఆ దివ్య అనుభూతి అనంతరం కూడా ఆమెకు కృష్ణుడు పరమాత్మగా కాకుండా తన బిడ్డగానే కనిపిస్తాడు. ఇదే యశోద మాతృవాత్సల్యంలోని గొప్పతనం.
ఉట్టి కొట్టిన బాలకృష్ణుడు
కృష్ణుడి బాల్యలీలల్లో యశోదతో ముడిపడిన మరో ప్రసిద్ధ ఘట్టం దామోదర లీల. ఇళ్లలోని వెన్నను కృష్ణుడు దొంగిలించి తింటున్నాడని ఫిర్యాదులు రావడంతో యశోద ఒకరోజు కృష్ణుడిని మందలిస్తుంది. కృష్ణుడు తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించగా ఆమె అతడిని పట్టుకుని తాడుతో కట్టాలని ప్రయత్నిస్తుంది. ఎన్ని తాళ్లు కలిపినా అవి కొద్దిగా తక్కువగానే ఉండటంతో యశోద అలసిపోయే వరకు ప్రయత్నిస్తుంది. చివరకు కృష్ణుడిని ఒక రోకలికి కట్టినట్లు భాగవతంలో దామోదర లీలగా ప్రసిద్ధి చెందిన కథ చెబుతుంది. ఇక్కడ పరమాత్ముడైన కృష్ణుడు కూడా తల్లి ప్రేమకు బంధితుడవుతాడు. అందుకే యశోదా-కృష్ణుల అనుబంధం భక్తి సంప్రదాయంలో అత్యంత మధురమైన మాతృభావానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.
దేవుడిని బిడ్డగా చూసిన తల్లి
కృష్ణుడు సాధారణ శిశువు కాదని పురాణ కథలు తెలియజేస్తాయి. అయినప్పటికీ యశోదకు ఆయనలో కనిపించింది దైవత్వం కంటే మాతృత్వాన్ని కోరుకునే తన బిడ్డ.
అందుకే కృష్ణుడి దివ్యత్వాన్ని చూసిన సందర్భాల్లో కూడా యశోదమ్మ మాతృహృదయం పైచేయి సాధిస్తుంది. భగవంతుడిని సైతం తన బిడ్డగా భావించి మందలించడం, ప్రేమించడం, సంరక్షించడం ఆమెకు మాత్రమే సాధ్యమైంది.
కన్న తల్లి కంటే తక్కువ కాదు
దేవకీదేవి కృష్ణుడికి జన్మనిచ్చిన తల్లి. కానీ కృష్ణుడి బాల్యాన్ని తన ఒడిలో పెంచి, ప్రేమను పంచి, ప్రతి క్షణం కాపాడిన తల్లి యశోద.
అందుకే భారతీయ సంస్కృతిలో ‘యశోదమ్మ’ అంటే మాతృవాత్సల్యానికి ప్రతీక. కన్న బిడ్డ కాకపోయినా.. ప్రేమతో పెంచిన బిడ్డపై తల్లికి ఏర్పడే అనుబంధం ఎంత గొప్పదో యశోద జీవితం తెలియజేస్తుంది.
యశోదమ్మ నుంచి నేటి తరానికి సందేశం
యశోద కథ కేవలం పురాణ గాథ కాదు.. మాతృత్వం యొక్క విశాలతను తెలియజేసే ఆధ్యాత్మిక సందేశం కూడా. తల్లి ప్రేమకు రక్తసంబంధం ఒక్కటే ఆధారం కాదని ఆమె జీవితం చెబుతుంది.
బిడ్డను ప్రేమించడం, మంచి సంస్కారం అందించడం, తప్పు చేసినప్పుడు మందలించడం, అవసరమైనప్పుడు రక్షించడం.. ఇవన్నీ మాతృత్వంలోని భాగాలే.
యశోదమ్మ తన జీవితంతో చూపించిన ప్రేమ, వాత్సల్యం, త్యాగం, సంరక్షణ నేటికీ భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థలో ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నాయి.
చిరస్మరణీయమైన యశోదా మాతృత్వం
శ్రీకృష్ణుడి బాల్యలీలలు ఎక్కడ ప్రస్తావనకు వచ్చినా యశోదమ్మ పేరు తప్పకుండా వినిపిస్తుంది. కృష్ణుడి చేత వెన్న తినిపించిన తల్లి.. ఆయన అల్లరిని చూసి మందలించిన తల్లి.. అవసరమైనప్పుడు కట్టేసిన తల్లి.. అదే సమయంలో ఆయన దివ్యత్వాన్ని తన మాతృప్రేమతో మరిపించిన తల్లి యశోద.
కృష్ణుడికి జన్మనిచ్చింది దేవకీదేవి.. కానీ ఆయన బాల్యాన్ని మాతృవాత్సల్యంతో మలిచింది యశోదమ్మ. అందుకే భారతీయ పురాణాల్లో యశోదాదేవి మాతృప్రేమకు శాశ్వత ప్రతీకగా నిలిచిపోయారు.
