( జ్యేష్ఠ శుక్ల త్రయోదశి – హిందూ సామ్రాజ్య దినోత్సవం )
భారతదేశ చరిత్రలో కొన్ని రోజులు కేవలం క్యాలెండర్లోని తేదీలు మాత్రమే కావు… అవి ఒక జాతి ఆత్మగౌరవానికి, స్వాతంత్ర్య సంకల్పానికి, ధర్మ పరిరక్షణకు ప్రతీకలుగా నిలిచిపోయాయి. అలాంటి మహోన్నత దినాల్లో ఒకటే హిందూ సామ్రాజ్య దినోత్సవం. జ్యేష్ఠ శుక్ల త్రయోదశి నాడు…ఆంగ్ల క్యాలెండర్ ప్రకారం 1674లో ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ పట్టాభిషేకం పొందడం ద్వారా హిందవీ స్వరాజ్యానికి అధికారిక రూపం లభించింది. ఈ ఘట్టం భారత చరిత్రలో ఒక కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికింది. ఈ సంవత్సరం హిందూ సామ్రాజ్య దినోత్సవాన్ని జూన్ 27న జరుపుకుంటున్నాము. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ రాయగఢ్ కోటలో పట్టాభిషేకం పొందడంతో హిందవీ స్వరాజ్యానికి అధికారిక రూపం లభించింది. శతాబ్దాల విదేశీ పాలన అనంతరం, భారతీయ సంప్రదాయాల ప్రకారం ఒక స్వదేశీ రాజు చక్రవర్తిగా పట్టాభిషేకం పొందడం దేశ చరిత్రలో అత్యంత కీలక ఘట్టంగా నిలిచింది.
అది విదేశీ పాలన, రాజకీయ అశాంతి, యుద్ధాలు, సామాజిక సంక్షోభాలతో నిండిన కాలం. ఉత్తర భారతదేశంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం విస్తరిస్తుండగా, దక్షిణాన ఆదిల్షాహీలు, నిజాంషాహీలు, కుతుబ్షాహీలు వంటి రాజ్యాలు ఆధిపత్య పోరాటాల్లో నిమగ్నమయ్యాయి. ప్రజలపై అధిక పన్నులు, నిరంతర యుద్ధాలు, రాజకీయ అస్థిరత సామాన్య జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. అలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రజల కోసం, ప్రజల చేత, ప్రజల రక్షణ కోసం స్వరాజ్యాన్ని నిర్మించాలనే ఆలోచనతో ముందుకొచ్చిన నాయకుడు ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్. ఆయన లక్ష్యం కేవలం ఒక రాజ్యాన్ని నిర్మించడం మాత్రమే కాదు… ప్రజల భద్రత, న్యాయపాలన, సుశాసనంతో కూడిన రాజ్యాన్ని నిర్మించడమే.
శివాజీ వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలో ఆయన తల్లి జిజాబాయి పాత్ర అత్యంత కీలకం. చిన్ననాటి నుంచే రామాయణం, మహాభారతం, భారతీయ వీరుల గాథలను వినిపిస్తూ ధర్మం, దేశభక్తి, పరాక్రమం వంటి విలువలను ఆయనలో నాటారు. ఆ సంస్కారాలే తరువాత హిందవీ స్వరాజ్యానికి బలమైన పునాదిగా మారాయి. యువ వయసులోనే తోర్నా కోటను స్వాధీనం చేసుకుని కాషాయ పతాకాన్ని ఎగురవేసిన శివాజీ, ఆ తర్వాత అనేక కోటలను తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నారు. గెరిల్లా యుద్ధ విధానాన్ని సమర్థంగా వినియోగిస్తూ, తక్కువ సైన్యంతోనే శక్తివంతమైన ప్రత్యర్థులను ఎదుర్కొని విజయాలు సాధించారు. వ్యూహం, ధైర్యం, నాయకత్వం కలగలిసిన ఆయన సైనిక ప్రస్థానం భారత సైనిక చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది.
అఫ్జల్ ఖాన్తో జరిగిన సంఘటన, ఔరంగజేబు చెర నుంచి చాకచక్యంగా బయటపడిన ఘట్టం, మరాఠా సామ్రాజ్య విస్తరణ… ఇవన్నీ శివాజీ మహారాజ్ అసాధారణ నాయకత్వానికి నిదర్శనాలుగా నిలిచాయి. అయితే ఆయన గొప్పతనం యుద్ధ విజయాల్లో మాత్రమే కాదు. మహిళల గౌరవాన్ని కాపాడడం, ప్రజల ఆస్తులను రక్షించడం, మతపరమైన స్థలాలకు గౌరవం ఇవ్వడం వంటి పరిపాలనా విలువలతో కూడా ఆయన ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.
శివాజీ పాలనలో మరాఠీ, సంస్కృత భాషలకు ప్రాధాన్యం లభించింది. కోటల నిర్మాణం, సముద్ర భద్రత కోసం బలమైన నౌకాదళం ఏర్పాటు, సమర్థమైన పరిపాలన, ప్రజల సంక్షేమానికి ప్రాధాన్యం… ఇవన్నీ ఆయన దూరదృష్టికి నిదర్శనాలు. ఒక శక్తివంతమైన, స్వయం సమృద్ధి కలిగిన రాజ్యాన్ని నిర్మించాలనే సంకల్పంతో ఆయన అనేక సంస్కరణలు చేపట్టారు. క్రీ.శ. 1674లో జరిగిన పట్టాభిషేకంతో శివాజీ మహారాజ్ ఛత్రపతిగా అభిషిక్తులయ్యారు. ఈ సంఘటనను అనేక మంది భారతీయులు స్వరాజ్య స్పూర్తికి, ఆత్మగౌరవానికి, ధర్మపాలనకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. అందుకే హిందూ సామ్రాజ్య దినోత్సవాన్ని దేశ చరిత్రలో ఒక విశిష్ట సందర్భంగా గుర్తుచేసుకుంటారు.
ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ జీవితం నేటికీ కోట్లాది భారతీయులకు స్ఫూర్తి. ధైర్యం, నాయకత్వం, వ్యూహాత్మక ఆలోచన, ప్రజల పట్ల అంకితభావం, స్వాభిమానం, సుశాసనం… ఈ విలువలన్నింటికీ ఆయన చిరస్థాయిగా ప్రతీకగా నిలిచారు. అందుకే శివాజీ మహారాజ్ పేరు భారత చరిత్రలో ఒక మహోన్నత అధ్యాయంగా, హిందవీ స్వరాజ్యం భారతీయుల ఆత్మగౌరవానికి శాశ్వత చిహ్నంగా చిరకాలం నిలిచి ఉంటుంది.
