గుజరాత్లోని భరూచ్ పట్టణంలో ఉన్న సుమారు 700 ఏళ్ల పురాతన జామా మసీదు మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. మసీదు మూసివేసిన నేలమాళిగలో హిందూ దేవతలు, జైన తీర్థంకరుల పురాతన విగ్రహాలు ఉన్నాయంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో వైరల్ కావడంతో వివాదం ప్రారంభమైంది.
వీడియోలో కనిపిస్తున్న శిల్పాలు హిందూ దేవతలకు, జైన సంప్రదాయానికి చెందినవిగా పేర్కొంటూ పలు హిందూ, జైన సంస్థలు సమగ్ర విచారణ చేపట్టాలని డిమాండ్ చేశాయి. ముఖ్యంగా జైనమతానికి చెందిన 19వ తీర్థంకరుడు మల్లినాథుని విగ్రహం కూడా అక్కడ ఉన్నట్లు కొందరు పేర్కొంటున్నారు.
పురావస్తు శాఖ తనిఖీ
వివాదం నేపథ్యంలో పురావస్తు శాఖ అధికారులు భద్రతా ఏర్పాట్ల మధ్య మసీదు ప్రాంగణాన్ని పరిశీలించారు. తనిఖీ సందర్భంగా నేలమాళిగ ప్రాంతాన్ని వీడియో ద్వారా నమోదు చేసినట్లు సమాచారం. కొన్ని స్తంభాలపై పురాతన శిల్పకళా అవశేషాలు, అలాగే ‘సంవత్ 1213’ నాటి శాసనం ఉన్నట్లు పేర్కొంటున్న ఒక విగ్రహం గుర్తించినట్లు స్థానిక నివేదికలు వెల్లడించాయి.అయితే, ఈ అంశాలపై పురావస్తు శాఖ నుంచి ఇంకా అధికారిక నివేదిక వెలువడలేదు. తుది నివేదిక అనంతరమే చారిత్రక, చట్టపరమైన అంశాలపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
జామా మసీదు ట్రస్ట్ ఖండన
మరోవైపు, జామా మసీదు ట్రస్ట్ ఈ వాదనలను పూర్తిగా ఖండించింది. మసీదు చరిత్రకు సంబంధించిన వివరాలు ప్రభుత్వ రికార్డులు, 1907 గెజిట్ పత్రాలు మరియు వక్ఫ్ బోర్డు రికార్డుల్లో స్పష్టంగా నమోదై ఉన్నాయని ట్రస్ట్ ప్రతినిధులు తెలిపారు.మతపరమైన ఉద్రిక్తతలు సృష్టించే విధంగా అసత్య ప్రచారం చేస్తున్న వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకునే అంశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు ట్రస్ట్ పేర్కొంది.
అక్రమ నిర్మాణాల తొలగింపు
ఇదిలా ఉండగా, మసీదు ప్రాంగణంలో అనుమతి లేకుండా నిర్మించిన అదనపు వజూ-ఖానాను (ప్రార్థనకు ముందు చేతులు, కాళ్లు కడుక్కునే స్థలం) పురావస్తు శాఖ తొలగించింది. అలాగే వివాదాస్పదంగా మారిన ఒక ప్రవేశద్వారాన్ని కూడా మూసివేసినట్లు సమాచారం.
సంరక్షిత స్మారక కట్టడాలకు సంబంధించిన నిబంధనలను అమలు చేయడం, పురాతన కట్టడాల పరిరక్షణను నిర్ధారించడమే ఈ చర్యల ఉద్దేశమని అధికారులు వెల్లడించారు.
ప్రస్తుతం ఈ వ్యవహారంలో పలు వర్గాలు పురావస్తు శాఖ తుది నివేదిక కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి. నేలమాళిగలో ఉన్న శిల్పాలు, శాసనాల చారిత్రక ప్రాముఖ్యతపై స్పష్టత వచ్చిన తర్వాతే తదుపరి పరిణామాలు ఏ దిశగా సాగుతాయన్నది తేలనుంది.
