విశ్వమంతా ఒకే కుటుంబం అనే ఉదాత్తమైన భావనను లోకానికి చాటిన పుణ్యభూమి భారతదేశం. ప్రస్తుత ఆధునిక కాలంలో అంతర్జాతీయ కుటుంబాల దినోత్సవం జరుపుకోవడం వెనుక మానవ సంబంధాలను పునరుద్ధరించుకోవాలనే ఆకాంక్ష కనిపిస్తుంది. రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ తన శతాబ్ది సంకల్పంలో భాగంగా సమాజంలో విప్లవాత్మక మార్పుల కోసం పంచ పరివర్తన్ అనే ఐదు సూత్రాల కార్యాచరణను ముందుకు తెచ్చింది. ఈ పంచ పరివర్తనలో కుటుంబ ప్రబోధన్ అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన విభాగం. యాంత్రిక జీవన విధానం, పాశ్చాత్య పోకడల వల్ల విచ్ఛిన్నమవుతున్న బంధాలను రక్షించి, ప్రతి ఇంటిని సంస్కార కేంద్రంగా మార్చడమే దీని పరమార్థం.
భారతీయత – హిందూ కుటుంబ భావన
భారతీయత అనేది కేవలం ఒక భౌగోళిక సరిహద్దు కాదు, అది ఒక దివ్యమైన జీవన శైలి. హిందూ కుటుంబ భావన పరస్పర త్యాగం, నిరంతర ప్రేమ, నిస్వార్థ సేవా గుణాలపై ఆధారపడి నిర్మితమైంది. ఇక్కడ కుటుంబం అంటే కేవలం కొందరు వ్యక్తుల కలయిక కాదు, అది సమాజ ప్రగతికి మూలస్తంభం. ప్రాచీన కాలం నుండి ఉమ్మడి జీవన విధానం ద్వారా భారతదేశం నైతిక విలువలను కాపాడుకుంటూ వస్తోంది. పెద్దలను గౌరవించడం, చిన్నలను ప్రేమించడం, కష్టాల్లో ఉన్నవారికి అండగా నిలవడం వంటి ఉత్తమ సంస్కారాలు హిందూ గృహాలలోనే అలవడతాయి. శ్రీరాముడు తండ్రి మాట కోసం పద్నాలుగేళ్లు అరణ్యవాసానికి వెళ్లడం, భరతుడు లక్ష్మణుడు చూపిన అచంచలమైన సోదర ప్రేమ భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థకు నిలువెత్తు నిదర్శనాలుగా నిలుస్తాయి.
ఆధునిక సవాళ్లు – కుటుంబ ప్రబోధన్ పరిష్కారాలు
ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో ఒకే ఇంట్లో ఉంటూ కూడా మనుషులు మానసికంగా దూరమవుతున్నారు. ఒకే గదిలో కూర్చుని కూడా ఎవరి ఫోన్లలో వారు మునిగిపోతూ మాట్లాడుకోవడం మానేస్తున్న రోజులివి. ఈ సమస్యకు కుటుంబ ప్రబోధన్ అద్భుతమైన పరిష్కారాలను చూపిస్తుంది. ఇంట్లోని సభ్యులందరూ వారంలో కనీసం ఒక్క రోజైనా కలిసి కూర్చుని ఆత్మీయంగా మాట్లాడుకోవాలని ఇది ప్రబోధిస్తుంది. అందరూ కలిసి దైవ ప్రార్థన చేయడం, కనీసం ఒక పూట అయినా మొబైల్ ఫోన్లు, టెలివిజన్లు పక్కన పెట్టి కలిసి భోజనం చేయడం వంటి చిన్న మార్పులు బంధాలను మరింత బలపరుస్తాయి.సంస్కారాలు – సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనంపూర్వ కాలంలో రాత్రి వేళల్లో తాతయ్యలు, అమ్మమ్మలు పిల్లలను చుట్టూ కూర్చోబెట్టుకుని భారత, రామాయణ గాథలను, ఛత్రపతి శివాజీ, రాణా ప్రతాప్ వంటి వీరుల కథలను చెప్పేవారు. ఈ కలయికల ద్వారా వ్యాపారాలు, ఉద్యోగాల గురించే కాకుండా దేశభక్తి, భారతీయ సంస్కృతి, పూర్వీకుల త్యాగాల గురించి చర్చలు మళ్లీ ప్రతి ఇంట్లోనూ జరగాలి. అలాగే ఇంట్లో మాతృభాషలోనే మాట్లాడటం ద్వారా పిల్లలకు తమ సంస్కృతిపై మక్కువ పెరుగుతుంది.
సామాజిక బాధ్యత – సేవా సంస్కృతి
వ్యక్తిగత పరివర్తన సమాజ మార్పునకు దారితీస్తుంది. అందుకే ప్రతి హిందూ ఇిల్లు సామాజిక బాధ్యతను కూడా స్వీకరించాలి. కరోనా కష్టకాలంలో భారతదేశంలోని లక్షలాది హిందూ కుటుంబాలు తమ ఇరుగుపొరుగు వారికి, అపరిచితులకు కూడా భోజనాలు వండి వడ్డించిన సంఘటనలు మన సేవా సంస్కృతిని ప్రపంచానికి చాటాయి. ఇంట్లో ఆహారం, వస్తువులు వృధా చేయకుండా పేదలకు, అవసరార్థులకు అందించే సంస్కారాన్ని చిన్నతనం నుండే నేర్పించాలి. పండుగలను కేవలం వ్యక్తిగత ఆనందం కోసం కాకుండా, సమాజంలోని వెనుకబడిన వర్గాలతో, అనాథ శరణాలయాల్లోని పిల్లలతో కలిసి జరుపుకోవడం ద్వారా సామాజిక సమరసత ఏర్పడుతుంది. పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని తగ్గించడం, నీటిని పొదుపు చేయడం, స్వదేశీ వస్తువులనే వాడటం వంటి అలవాట్లు ఇంట్లోనే ప్రారంభం కావాలి. అగ్నిహోత్రం లేదా ఇంట్లో నిత్యం వెలిగించే దీపం చుట్టూ ఉండే వాతావరణాన్ని శుద్ధి చేసినట్లుగా, కుటుంబంలోని సుగుణాలు సమాజంలో వెలుగులు నింపుతాయి.ముగింపుఅంతర్జాతీయ కుటుంబాల దినోత్సవం నాడు ప్రతి ఒక్కరూ ఈ కుటుంబ ప్రబోధన్ ఆశయాలను స్వీకరించవలసిన అవసరం ఉంది.
కుటుంబాలు బలంగా ఉంటేనే సమాజం బలంగా ఉంటుంది. బలమైన సమాజం ద్వారానే వైభవయుతమైన భారతదేశ నిర్మాణం సాధ్యమవుతుంది. పంచ పరివర్తన్ చూపే ఈ మార్గం ద్వారా సనాతన ధర్మ మూలాలు నిలబడటమే కాకుండా, ప్రపంచానికి ఆదర్శవంతమైన దిశానిర్దేశం లభిస్తుంది.
