ధన్వంతరి జయంతి సందర్భంగా..
‘ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం’ అన్నారు పెద్దలు. మనిషికి ఎన్ని సంపదలు, సౌఖ్యాలు ఉన్నా ఆరోగ్యం లేకపోతే వాటిని అనుభవించలేడు. అందుకే భారతీయ సనాతన సంప్రదాయంలో ఆరోగ్యానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. ఆయురారోగ్యాలను ప్రసాదించే దేవుడిగా శ్రీమహావిష్ణువు అంశ అయిన ధన్వంతరి స్వామిని ఆరాధిస్తారు. ఆయన ఆవిర్భావం వెనుక క్షీరసాగర మథనానికి సంబంధించిన అద్భుతమైన పురాణగాథ ఉంది.
క్షీరసాగర మథనం.. అమృత కలశంతో ధన్వంతరి ఆవిర్భావం!
దేవతలు, రాక్షసులు అమృతాన్ని పొందాలనే సంకల్పంతో క్షీరసాగర మథనానికి శ్రీకారం చుట్టారు. మందర పర్వతాన్ని కవ్వంగా, వాసుకి సర్పాన్ని తాడుగా చేసుకుని పాలసముద్రాన్ని మథించారు.ఈ మథనంలో మొదట భయంకరమైన హాలాహల విషం వెలువడింది. దాని ప్రభావంతో సమస్త లోకాలు ప్రమాదంలో పడటంతో పరమశివుడు లోకరక్షణ కోసం ఆ విషాన్ని స్వీకరించి తన కంఠంలో నిలిపాడు. అనంతరం కామధేనువు, కల్పవృక్షం, ఐరావతం, అప్సరసలు, మహాలక్ష్మి వంటి అనేక దివ్య సంపదలు సముద్రగర్భం నుంచి ఆవిర్భవించాయి. చివరగా చేతిలో అమృత కలశాన్ని ధరించి ధన్వంతరి స్వామి ఆవిర్భవించాడు. ఆయన దర్శనంతో దేవతలు ఆనందభరితులయ్యారు. అమృత కలశం జీవులకు అమరత్వాన్ని ప్రసాదించే దివ్య సంకేతంగా నిలిచింది.
శ్రీమహావిష్ణువు అంశగా ధన్వంతరి!
పురాణాలు ధన్వంతరి స్వామిని సాక్షాత్తూ శ్రీమహావిష్ణువు అంశగా వర్ణిస్తాయి. ఆయన చేతిలోని అమృత కలశం కేవలం దేవతలకు అమృతాన్ని అందించే పాత్ర మాత్రమే కాదు. జీవుల ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయుష్షు, శారీరక శ్రేయస్సుకు ప్రతీకగా కూడా భావిస్తారు. అమృతం కోసం దేవతలు, రాక్షసుల మధ్య పోటీ ఏర్పడినప్పుడు శ్రీమహావిష్ణువు మోహినీ రూపాన్ని ధరించి దేవతలకు అమృతాన్ని అందించాడు. తద్వారా ధర్మాన్ని, లోకక్షేమాన్ని కాపాడాడు. ధన్వంతరి స్వామి ఆవిర్భావం ఆరోగ్యం, జీవన పరిరక్షణకు సంబంధించిన దైవిక ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తుంది.
కాశీ రాజు దివోదాసుడిగా అవతారం.. ఆయుర్వేద విద్యా ప్రచారం!
ధన్వంతరి స్వామికి సంబంధించి మరో ఆసక్తికరమైన పురాణగాథ కూడా ఉంది. ద్వితీయ జన్మలో ఆయన కాశీ రాజైన దివోదాసుడిగా అవతరించినట్లు సంప్రదాయ కథనాలు పేర్కొంటాయి.దివోదాసుడు ఆయుర్వేద విద్యను మానవాళికి అందించి, వైద్యశాస్త్ర అభివృద్ధికి విశేషంగా కృషి చేసిన మహనీయుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. తన శిష్యులకు వైద్యవిద్యను బోధిస్తూ రోగాల స్వభావం, వాటి నివారణ, ఔషధ వినియోగం, ఆరోగ్య పరిరక్షణకు అవసరమైన నియమాలను వివరించాడు. ఆయన శిష్యుల ద్వారా ఆయుర్వేద వైద్యం ప్రజలకు మరింత విస్తరించిందని సంప్రదాయం చెబుతుంది. అందుకే ఆయుర్వేద వైద్య సంప్రదాయంలో ధన్వంతరి స్వామికి ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. వైద్యులు, ఆయుర్వేద సాధకులు ఆయనను వైద్య విద్యకు దైవిక ప్రేరణగా ఆరాధిస్తారు.
ధన్వంతరి ఆరాధన.. ఆరోగ్యంపై బాధ్యతకు గుర్తు!
ధన్వంతరి స్వామిని పూజించడం అంటే కేవలం రోగాలు తొలగిపోవాలని ప్రార్థించడం మాత్రమే కాదు. ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాల్సిన బాధ్యతను గుర్తుచేసుకోవడం కూడా. సరైన ఆహారపు అలవాట్లు, క్రమబద్ధమైన దినచర్య, పరిశుభ్రత, తగిన విశ్రాంతి, మానసిక ప్రశాంతత ఆరోగ్యకరమైన జీవితానికి పునాదులు. అనారోగ్యం కలిగినప్పుడు అర్హత కలిగిన వైద్యుల సలహా తీసుకుని తగిన చికిత్స పొందడం కూడా అంతే ముఖ్యం. మన శరీరాన్ని దైవం ప్రసాదించిన విలువైన సాధనంగా భావించి దానిని జాగ్రత్తగా సంరక్షించుకోవాలన్నదే ధన్వంతరి ఆరాధనలోని అంతరార్థం.
ధన్వంతరి జయంతి.. ఆయురారోగ్యాల కోసం ప్రత్యేక పూజలు!
ఆశ్వయుజ మాసంలోని కృష్ణపక్ష త్రయోదశి రోజును ధన్వంతరి జయంతిగా జరుపుకుంటారు. దీన్నే ధన్వంతరి త్రయోదశి అని కూడా పిలుస్తారు. దీపావళి పర్వదినాలకు ముందు వచ్చే ఈ పవిత్ర రోజున ధన్వంతరి స్వామిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు.ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించి, దీపాలు వెలిగించి కుటుంబ సభ్యులకు ఆయురారోగ్యాలు, సుఖసంతోషాలు ప్రసాదించాలని ప్రార్థిస్తారు. వైద్యులు, ఆయుర్వేద వైద్య నిపుణులు కూడా ఈ రోజును విశేషంగా భావిస్తారు.
