భారతీయ ఇతిహాస సంప్రదాయంలో మాతృమూర్తులకు అత్యంత ఉన్నతమైన స్థానం ఉంది. తమ పిల్లలకు జన్మనివ్వడం మాత్రమే కాకుండా.. కష్టకాలంలో వారికి ధైర్యాన్ని నూరిపోసి, ధర్మమార్గంలో నడిపించి, వారి విజయానికి బాటలు వేసిన తల్లులు మన పురాణాలు, ఇతిహాసాల్లో కనిపిస్తారు. అలాంటి మహనీయ మాతృమూర్తుల్లో కుంతీదేవి ఒకరు.
కుంతీ జీవితం సుఖాల కంటే కష్టాలతోనే ఎక్కువగా సాగింది. చిన్న వయసులోనే ఒక గొప్ప మంత్రాన్ని పొందడం.. దాని ఫలితంగా ఊహించని పరిణామాన్ని ఎదుర్కోవడం.. అనంతరం పాండురాజును వివాహం చేసుకోవడం.. భర్త శాపగ్రస్తుడు కావడంతో అరణ్యవాసం చేయడం.. ఐదుగురు పాండవులను పెంచడం.. లక్క ఇంటి ప్రమాదం నుంచి వారిని కాపాడటం.. అజ్ఞాత జీవితం.. చివరకు మహాభారత యుద్ధం వరకు ఆమె జీవితం ఎన్నో విషాద మలుపులతో నిండిపోయింది.
అయినా కుంతీ ఎప్పుడూ తన బాధల ముందు తలవంచలేదు. తల్లిగా తన కుమారులకు ధైర్యాన్ని అందిస్తూ, ధర్మం వైపు నడిపించింది.
పృథగా జన్మించి కుంతిగా మారిన కథ
కుంతీదేవి అసలు పేరు పృథ. ఆమె యాదవ వంశానికి చెందిన శూరసేనుడి కుమార్తె. శూరసేనుడు తన కుమార్తె పృథను తన బంధువు కుంతిభోజుడికి దత్తత ఇచ్చాడు. కుంతిభోజుడి ఇంట పెరిగినందువల్ల ఆమెకు కుంతి అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది. చిన్న వయసు నుంచే కుంతి సేవాభావం, వినయం, అతిథి సత్కారం వంటి గుణాలతో అందరినీ ఆకట్టుకుంది.
ఒకసారి కుంతిభోజుడి ఇంటికి మహర్షి దుర్వాసుడు వచ్చారు. ఆయనకు కుంతి ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో సేవ చేసింది. ఆమె సేవకు సంతోషించిన దుర్వాస మహర్షి.. దేవతలను ఆహ్వానించి వారి ద్వారా సంతానం పొందగల ఒక దివ్య మంత్రాన్ని ఆమెకు ప్రసాదించారు.
సూర్యదేవుడి ద్వారా కర్ణుడి జననం
ఆ మంత్రం ఎంత శక్తివంతమైనదో తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తితో కుంతి ఒకసారి సూర్యదేవుడిని ఆహ్వానించింది. మంత్ర ప్రభావంతో సూర్యదేవుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. సూర్యదేవుడి అనుగ్రహంతో కుంతికి కర్ణుడు జన్మించాడు. వివాహానికి ముందు సంతానం కలగడంతో సమాజానికి భయపడి, అప్పటి పరిస్థితుల్లో కుంతి ఆ శిశువును ఒక పెట్టెలో ఉంచి నదిలో వదిలివేసింది.
ఆ శిశువును అధిరథుడు, రాధ దంపతులు పెంచారు. అతడే తరువాత మహాభారతంలో మహావీరుడిగా నిలిచిన కర్ణుడు.కుంతీ జీవితంలో ఈ సంఘటన జీవితాంతం ఒక రహస్యంగా, ఒక తల్లిగా ఆమె హృదయంలో మిగిలిపోయిన బాధగా నిలిచింది.
పాండురాజుతో వివాహం
తరువాత కుంతీ హస్తినాపుర రాజు పాండురాజును వివాహం చేసుకుంది. పాండుకు మాద్రి అనే మరో భార్య కూడా ఉంది.ఒకసారి అరణ్యంలో వేటకు వెళ్లిన పాండు.. పొరపాటున ముని దంపతులను జింకల రూపంలో ఉన్నప్పుడు బాణంతో కొట్టాడు. మరణించే ముందు ఆ ముని పాండును శపించాడు. భార్యతో సంభోగం చేస్తే వెంటనే మరణిస్తాడని శాపం ఇచ్చాడు. దీంతో పాండు రాజ్యాన్ని విడిచిపెట్టి భార్యలతో కలిసి అరణ్యానికి వెళ్లాడు.
దేవతల అనుగ్రహంతో పాండవుల జననం
పాండుకు సంతానం కలిగే అవకాశం లేకపోవడంతో కుంతికి దుర్వాస మహర్షి ఇచ్చిన మంత్రం గుర్తుకు వచ్చింది.పాండు సూచనతో కుంతి ధర్మదేవుడిని ఆహ్వానించగా యుధిష్ఠిరుడు జన్మించాడు. వాయుదేవుడి అనుగ్రహంతో భీముడు, ఇంద్రుడి అనుగ్రహంతో అర్జునుడు జన్మించారు.తరువాత కుంతి ఆ మంత్రాన్ని మాద్రికి కూడా చెప్పింది. మాద్రి అశ్వినీ దేవతలను ఆహ్వానించగా నకులుడు, సహదేవుడు జన్మించారు.ఈ ఐదుగురు కలిసి పాండవులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
కష్టాల మధ్య పిల్లలను పెంచిన తల్లి
పాండు మరణించిన తర్వాత కుంతి ఐదుగురు కుమారులతో హస్తినాపురానికి తిరిగి వచ్చింది. అప్పటి నుంచి ఆమె జీవితం మరింత కఠినంగా మారింది.కౌరవులు, పాండవుల మధ్య విభేదాలు పెరిగాయి. దుర్యోధనుడి కుట్రల వల్ల పాండవులు ఎన్నో ప్రమాదాలను ఎదుర్కొన్నారు.లక్క ఇంటి ఘటనలో పాండవులతో కలిసి కుంతి కూడా ప్రాణాపాయం నుంచి బయటపడింది. అనంతరం వారు బ్రాహ్మణుల వేషంలో అజ్ఞాతంగా జీవించారు.తల్లి కుంతి తన కుమారులకు ఎప్పుడూ ఒక విషయాన్ని గుర్తు చేసేది — కష్టాలు వచ్చినా ధర్మాన్ని వదలకూడదని.
‘అందరూ పంచుకోండి’ అన్న మాట
ద్రౌపది స్వయంవరంలో అర్జునుడు విజయం సాధించి ద్రౌపదిని తీసుకుని తల్లి కుంతి వద్దకు వచ్చాడు.తాను ఏమి తెచ్చానో చూడకుండా.. “మీరు తెచ్చినది అందరూ పంచుకోండి” అని కుంతి చెప్పినట్లు మహాభారత కథనం చెబుతుంది.ఆ మాట తరువాత ద్రౌపది ఐదుగురు పాండవుల భార్యగా మారే పరిణామానికి దారితీసింది.ఈ సంఘటనలో కుంతి మాటకు ఉన్న ప్రాధాన్యత, కుటుంబ ఐక్యతపై ఆమెకు ఉన్న దృష్టి స్పష్టమవుతుంది.
కర్ణుడి నిజం తెలిసిన తల్లి
మహాభారత యుద్ధానికి ముందు కుంతి తన జీవితంలోని అతిపెద్ద రహస్యాన్ని కర్ణుడికి వెల్లడించింది. తానే అతని తల్లినని చెప్పింది.కర్ణుడిని తన కుమారుడిగా తిరిగి స్వీకరించాలని ఆమె కోరుకుంది. కానీ కర్ణుడు తన జీవితమంతా తనను పెంచిన తల్లిదండ్రుల పట్ల, తనకు స్నేహం చేసిన దుర్యోధనుడి పట్ల ఉన్న కృతజ్ఞతను విడిచిపెట్టలేదు.
అయినప్పటికీ కుంతికి ఒక మాట ఇచ్చాడు. అర్జునుడిని తప్ప మిగిలిన నలుగురు పాండవులను తాను చంపనని చెప్పాడు. యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత కర్ణుడు తన పెద్ద కుమారుడని పాండవులకు తెలిసినప్పుడు కుంతి గుండె ఎంతగా కలత చెందిందో మహాభారతం మనకు తెలియజేస్తుంది.
కుంతీ ప్రార్థనలోని గొప్ప తాత్త్విక సందేశం
కుంతీదేవి శ్రీకృష్ణుడిని ఉద్దేశించి చేసిన ప్రార్థన మహాభారతంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధమైన ఆధ్యాత్మిక సందేశాల్లో ఒకటిగా భావిస్తారు.తన జీవితంలో ఎన్నో కష్టాలు ఎదురైనా.. ఆ కష్టాల సమయంలోనే శ్రీకృష్ణుడి స్మరణ ఎక్కువగా జరిగిందనే భావన ఆమె ప్రార్థనలో కనిపిస్తుంది.
కుంతీ ప్రార్థనలోని అంతరార్థం ఏమిటంటే — సుఖాల్లో భగవంతుడిని మరిచిపోవడం కంటే, కష్టాల్లోనైనా భగవంతుడిని స్మరించడం గొప్పది.అందుకే కుంతీదేవి పాత్ర కేవలం మహాభారత కథలోని ఒక తల్లి పాత్రగా కాకుండా.. భక్తి, వైరాగ్యం, ధర్మనిష్ఠకు ప్రతీకగా కూడా నిలిచింది.
తల్లి అంటే కేవలం ప్రేమ కాదు.. ధైర్యం కూడా
కుంతీదేవి జీవితాన్ని పరిశీలిస్తే ఒక తల్లి తన పిల్లలను ఎలా తీర్చిదిద్దాలో ఎన్నో విషయాలు తెలుస్తాయి.ఆమె తన కుమారులను కష్టాల నుంచి ఎప్పుడూ పూర్తిగా దూరంగా ఉంచలేదు. కష్టాలను ఎదుర్కొనే శక్తిని వారికి ఇచ్చింది. ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకుండా ఉండాలని నేర్పింది. ఐదుగురు కుమారుల మధ్య ఐక్యతను కాపాడింది.
యుధిష్ఠిరుడిలో ధర్మాన్ని, భీముడిలో బలాన్ని, అర్జునుడిలో వీరత్వాన్ని, నకుల సహదేవుల్లో వినయాన్ని పెంపొందించడంలో కుంతీ మాతృత్వం ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది.
కుంతీదేవి నుంచి నేటి తల్లులు నేర్చుకోవాల్సింది
కుంతీ జీవితం మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని ఇస్తుంది. పరిస్థితులు ఎప్పుడూ మనకు అనుకూలంగా ఉండకపోవచ్చు. కానీ పరిస్థితులకు మనం ఎలా స్పందిస్తామన్నదే మన జీవితాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.
వితంతువుగా, ఐదుగురు కుమారుల తల్లిగా, అనేక కుట్రలను ఎదుర్కొన్న మహిళగా కుంతీ ఎన్నో కష్టాలను అనుభవించింది. అయినా ఆమె తన కుమారులకు ధైర్యాన్ని అందించింది.కష్టాల్లో కుంగిపోకుండా.. ధర్మాన్ని నమ్ముకుని.. పిల్లలకు ఆత్మవిశ్వాసాన్ని అందించడం — కుంతీదేవి మాతృత్వం మనకు నేర్పే గొప్ప పాఠం.
కుంతీదేవి కథ ఒక తల్లి కన్నీటి కథ మాత్రమే కాదు. అది ధైర్యం, త్యాగం, భక్తి, ధర్మం, మాతృత్వం కలిసిన మహోన్నత గాథ.
అందుకే భారతీయ ఇతిహాసాల్లోని మహనీయ మాతృమూర్తులను స్మరించినప్పుడు.. పాండవుల తల్లి కుంతీదేవి పేరు చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది.
