ద్వాపరయుగంలో శ్రీమహావిష్ణువు శ్రీకృష్ణుడిగా అవతరించినప్పుడు ఆయనకు జన్మనిచ్చిన పుణ్యమూర్తి దేవకీదేవి. భగవంతుడిని కన్న తల్లిగా దేవకీదేవికి భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో అత్యంత విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. అయితే ఆమె మాతృత్వం ఆనందంతో పాటు అంతులేని వేదనను కూడా మోసింది. తన గర్భాన జన్మించిన బిడ్డలను కంసుడి క్రూరత్వానికి కోల్పోయిన ఆమె.. చివరకు శ్రీకృష్ణునికి జన్మనిచ్చి, ఆ దివ్య అవతారానికి తల్లిగా చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచింది.
దేవకీదేవి యాదవ వంశానికి చెందిన మహారాజు దేవకుడు కుమార్తె. ఆమెను వసుదేవ మహారాజుకు ఇచ్చి వివాహం చేశారు. దేవకీ–వసుదేవుల వివాహం సందర్భంగా జరిగిన సంఘటనలే తరువాత శ్రీకృష్ణావతారానికి దారితీశాయి.దేవకీదేవిని ఆమె సోదరుడు కంసుడు ఎంతో ప్రేమించేవాడు. అయితే ఆమె వివాహం అనంతరం జరిగిన ఆకాశవాణి కంసుడి జీవితాన్నే మార్చివేసింది. దేవకీకి జన్మించే ఎనిమిదో కుమారుడి చేతిలో కంసుడు మరణిస్తాడని ఆకాశవాణి హెచ్చరించింది. దీంతో భయంతో కంసుడు దేవకీ, వసుదేవులను కారాగారంలో బంధించాడు.
ఆరుగురు బిడ్డల విషాదం
కారాగారంలో ఉన్న దేవకీదేవికి వరుసగా సంతానం కలిగింది. ఆకాశవాణి భయంతో కంసుడు దేవకీకి పుట్టిన మొదటి ఆరుగురు కుమారులను హతమార్చాడు. ఒక తల్లిగా దేవకీ ఎదుర్కొన్న ఈ వేదనను ఊహించడం కూడా కష్టమే. తన గర్భంలో మోసి, జన్మనిచ్చిన బిడ్డలను తన కళ్ల ముందే కోల్పోతున్నప్పటికీ.. ఆమె పరిస్థితిని మార్చలేని నిస్సహాయతలో ఉండిపోయింది. అయినా దేవకీదేవి విశ్వాసాన్ని కోల్పోలేదు. తన గర్భంలో జన్మించబోయే సంతానం ద్వారా దైవ సంకల్పం నెరవేరుతుందని ఆమె హృదయంలో భగవంతుడిపై విశ్వాసం నిలిచింది.
ఏడో గర్భం.. దైవలీల
దేవకీ ఏడో గర్భం ధరించినప్పుడు కూడా ఒక అద్భుతమైన దైవలీల జరిగింది. ఆ గర్భంలోని శిశువును యోగమాయ ద్వారా రోహిణీదేవి గర్భంలోకి మార్చారని భాగవత పురాణం వివరిస్తుంది. ఆ శిశువే తరువాత బలరాముడుగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. దేవకీకి తన బిడ్డకు ఏమైందో తెలియక ఆమె తీవ్రంగా కలత చెందింది. కానీ ఇది శ్రీకృష్ణావతారానికి ముందుగా జరిగిన దైవ సంకల్పంలోని ఒక భాగం.
అర్ధరాత్రి జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడు
దేవకీదేవి ఎనిమిదో గర్భంలో శ్రీకృష్ణుడు జన్మించాడు. అది భాద్రపద కృష్ణపక్ష అష్టమి, అర్ధరాత్రి సమయం. కారాగారంలో బంధించబడిన దేవకీ, వసుదేవులకు శ్రీకృష్ణుడు దివ్యరూపంలో దర్శనమిచ్చినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. శంఖ, చక్ర, గద, పద్మాలను ధరించిన చతుర్భుజ రూపంలో శ్రీమహావిష్ణువు ప్రత్యక్షమై, తన అవతార రహస్యాన్ని వారికి తెలియజేశాడని శ్రీమద్భాగవతం వివరిస్తుంది.
అనంతరం వసుదేవుడు దైవ ఆజ్ఞ మేరకు శిశు కృష్ణుడిని గోకులానికి తీసుకెళ్లి నందుడు, యశోదల సంరక్షణలో ఉంచాడు. దీంతో దేవకీదేవి తన కన్నబిడ్డను దగ్గరగా పెంచుకునే భాగ్యాన్ని కోల్పోయింది.
కన్న తల్లి దేవకీ.. పెంచిన తల్లి యశోద
శ్రీకృష్ణుడి జీవితంలో దేవకీ, యశోద ఇద్దరికీ అత్యంత పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. దేవకీ ఆయనకు జన్మనిచ్చిన తల్లి. యశోద ఆయనను తన బిడ్డగా పెంచిన తల్లి.
కృష్ణుడి బాల్యలీలలను ఆస్వాదించినది యశోదమ్మ. కానీ కృష్ణుడి జన్మ రహస్యాన్ని మోసినది దేవకీదేవి. ఒకరు జన్మనిస్తే.. మరొకరు మాతృప్రేమతో పెంచారు. అందుకే శ్రీకృష్ణుని తల్లులుగా దేవకీ, యశోదల పేర్లు భక్తుల హృదయాల్లో ఎప్పటికీ నిలిచిపోయాయి.
కృష్ణుడిని చూసిన క్షణం
కంసుడిని సంహరించిన అనంతరం శ్రీకృష్ణుడు తన జన్మతల్లిదండ్రులైన దేవకీ, వసుదేవులను కారాగారం నుంచి విముక్తులను చేశాడు. తన తల్లిదండ్రుల పాదాలకు నమస్కరించి వారి ఆశీర్వాదాన్ని స్వీకరించాడు.
ఏళ్ల తరబడి తన కుమారుడి కోసం ఎదురుచూసిన దేవకీదేవికి ఆ క్షణం ఎంతో ఆనందాన్ని ఇచ్చింది. తన కన్నబిడ్డ భగవంతుడిగా అవతరించాడనే మహోన్నత సత్యాన్ని ఆమె ప్రత్యక్షంగా అనుభవించింది.
దేవకీదేవి మాతృత్వం చెప్పే సందేశం
దేవకీదేవి కథలో మాతృత్వం అంటే కేవలం బిడ్డను కనడం మాత్రమే కాదనే గొప్ప సందేశం కనిపిస్తుంది. బిడ్డను తన దగ్గర ఉంచుకోలేని పరిస్థితి వచ్చినా.. అతని క్షేమాన్ని కోరుతూ, దైవంపై విశ్వాసంతో నిలబడటమే నిజమైన మాతృత్వం అని ఆమె జీవితం తెలియజేస్తుంది.
తన జీవితంలో ఎన్నో కష్టాలు ఎదురైనా దేవకీదేవి ధర్మాన్ని, దైవ విశ్వాసాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. భగవంతుడు తన గర్భంలో జన్మించాడనే మహాభాగ్యంతో పాటు, ఆ బిడ్డను తన చేతుల్లో పెంచుకోలేని త్యాగవేదనను కూడా ఆమె భరించింది.
భగవంతుడిని కన్న తల్లి
శ్రీకృష్ణుడు ప్రపంచానికి ప్రేమ, ధర్మం, భక్తి, జ్ఞానం, కర్మయోగం వంటి ఎన్నో మార్గాలను చూపించాడు. అలాంటి జగద్గురువైన శ్రీకృష్ణుడికి జన్మనిచ్చిన దేవకీదేవి మాతృత్వానికి, సహనానికి, త్యాగానికి ప్రతీకగా నిలిచారు.
కృష్ణజన్మ కథను స్మరించిన ప్రతిసారీ దేవకీదేవి అనుభవించిన వేదన, ఆమె సహనం, దైవంపై ఉంచిన అచంచలమైన విశ్వాసం కూడా స్మరణకు వస్తాయి.
భగవంతుడిని కన్న తల్లిగా దేవకీదేవి పొందిన మహాభాగ్యం అసమానం. ఆమె మాతృత్వం యుగయుగాలకూ స్త్రీశక్తికి, త్యాగానికి, దైవభక్తికి స్ఫూర్తిగా నిలుస్తుంది.
శ్రీకృష్ణ జననీ దేవకీదేవికి శతకోటి ప్రణామాలు.
