మత ప్రచారానికి హక్కు ఉంది.. బలవంతపు, మోసపూరిత మార్పిడికి రక్షణ లేదు: గుజరాత్ హైకోర్టు
కర్ణావతి: మతాన్ని ప్రచారం చేసుకోవడం రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కు అయినప్పటికీ.. బలవంతం, మోసం, ప్రలోభం, బెదిరింపులు లేదా అధికార దుర్వినియోగం ద్వారా మత మార్పిడికి పాల్పడితే దానికి రాజ్యాంగ పరిరక్షణ ఉండదని గుజరాత్ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. మత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన కేసులో నిందితురాలు దాఖలు చేసిన పిటిషన్ను కోర్టు తిరస్కరించి, కేసులోని ఆరోపణలపై తదుపరి విచారణ కొనసాగేందుకు మార్గం సుగమం చేసింది.
ఆశా కార్యకర్తలపై ఒత్తిడి తెచ్చారన్న ఆరోపణలు
గుజరాత్లోని ఆనంద్ జిల్లా పరిధిలోని ఓ ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రానికి సంబంధించిన ఈ కేసులో.. అక్కడ పనిచేస్తున్న మహిళా ఆరోగ్య కార్యకర్తపై తీవ్రమైన ఆరోపణలు నమోదయ్యాయి. ఆమె ఆధ్వర్యంలో పనిచేసే ఆశా కార్యకర్తలను అధికారిక సమావేశాలు, విధుల అనంతరం కూడా అక్కడే ఉంచి క్రైస్తవ మత బోధనలు చేసేవారని ఫిర్యాదుల్లో పేర్కొన్నారు.
బైబిల్ చదవాలని ప్రోత్సహించడం, క్రైస్తవ మతానికి సంబంధించిన వీడియోలను చూపించడం, హిందూ విగ్రహారాధనపై అవమానకరంగా మాట్లాడడం వంటి ఆరోపణలు కేసులో నమోదైనట్లు కోర్టు రికార్డుల్లో పేర్కొన్నట్లు తెలుస్తోంది.అంతేకాకుండా, ఇలాంటి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడానికి నిరాకరించిన మహిళా ఉద్యోగులను ఉద్యోగం నుంచి తొలగిస్తామని లేదా వారి జీతాలు, భత్యాల్లో కోత విధిస్తామని బెదిరించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ సమావేశం పేరుతో మరో కార్యక్రమానికి?
ఆరోగ్య శాఖ సమావేశానికి హాజరయ్యే పేరుతో ఆశా కార్యకర్తలను వడోదరకు తీసుకెళ్లారని, అక్కడికి చేరుకున్న తర్వాత పెద్ద ఎత్తున క్రైస్తవ మతపరమైన కార్యక్రమం జరుగుతున్నట్లు వారు గుర్తించారని కేసు ఆరోపణల్లో పేర్కొన్నారు.ఆ కార్యక్రమంలో మతపరమైన ప్రసంగాలు, నాటకాలు నిర్వహించారని, వాటి ద్వారా మత మార్పిడికి ప్రేరేపించే ప్రయత్నాలు జరిగాయని ఫిర్యాదుదారులు ఆరోపించారు.
బ్యాంకు లావాదేవీలపైనా దర్యాప్తు
పోలీసుల దర్యాప్తులో నిందితురాలికి ‘జెహోవాస్ విట్నెస్సెస్ ఆఫ్ ఇండియా’ సంస్థతో సంబంధాలు ఉన్నట్లు గుర్తించినట్లు ప్రాసిక్యూషన్ పేర్కొంది. ఆమె బ్యాంకు ఖాతాల్లో భారీ మొత్తాల లావాదేవీలు జరిగినట్లు కూడా దర్యాప్తులో వెల్లడైనట్లు కోర్టు ముందు వాదనలు వినిపించాయి.
ఒక ఖాతాలో రూ.10 కోట్లకు పైగా జమ కాగా, రూ.7 కోట్లకు పైగా నగదు ఉపసంహరణ జరిగినట్లు.. మరో ఖాతాలో రూ.20 కోట్లకు పైగా జమ కాగా, రూ.19 కోట్లకు పైగా డ్రా చేసినట్లు దర్యాప్తు సంస్థలు పేర్కొన్నాయి. ఈ లావాదేవీల స్వభావం, వాటికి సంబంధించిన ఆధారాలను తదుపరి విచారణలో పరిశీలించాల్సి ఉంటుందని కోర్టు ముందు వాదనలు జరిగాయి.
ఆర్టికల్ 25పై కోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 25 ప్రతి వ్యక్తికి తన మనస్సాక్షి ప్రకారం మతాన్ని ఆచరించడానికి, ప్రచారం చేసుకోవడానికి స్వేచ్ఛ కల్పిస్తుంది. అయితే ఈ హక్కు సంపూర్ణమైనది కాదని, ప్రజా శాంతి, నైతికత, ఆరోగ్యానికి లోబడి ఉంటుందని న్యాయస్థానం గుర్తుచేసింది.
మత ప్రచారం పేరుతో బలవంతం, మోసం, ప్రలోభం, బెదిరింపు లేదా అధికార స్థానాన్ని దుర్వినియోగం చేసి మరొకరిని మతం మార్చేందుకు ప్రయత్నిస్తే అది చట్టపరమైన రక్షణ పొందదని కోర్టు స్పష్టం చేసినట్లు కేసు వివరాలు సూచిస్తున్నాయి. గుజరాత్ ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ రిలిజియన్ చట్టం కూడా బలవంతం, ప్రలోభం లేదా మోసపూరిత మార్గాల ద్వారా మత మార్పిడిని నిషేధిస్తుంది.
అధికార దుర్వినియోగంపై విచారణ అవసరం
నిందితురాలు ఆశా కార్యకర్తలకు ఉన్నతాధికారిగా వ్యవహరించిన నేపథ్యంలో.. తన పదవిని ఉపయోగించి ఉద్యోగులపై ఒత్తిడి తెచ్చారా? అనే అంశాన్ని ట్రయల్ కోర్టు పరిశీలించాల్సి ఉందని న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడినట్లు ఈ కేసు వివరాలు పేర్కొంటున్నాయి.
మత ప్రచారం చేయడం ఒక హక్కు అయినప్పటికీ, ఆ ప్రచారాన్ని ఇతరులపై ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి, ఉద్యోగ భద్రతను అడ్డుపెట్టుకుని ప్రభావితం చేయడానికి లేదా మత మార్పిడికి బలవంతపెట్టడానికి ఉపయోగించలేమన్నదే ఈ వ్యవహారంలో ప్రధాన న్యాయపరమైన అంశం.
ఇదే సమయంలో, కోర్టు ముందున్న ఆరోపణలు విచారణ దశలో ఉన్నవేనని, ఆరోపణలు రుజువయ్యే వరకు నిందితురాలిని దోషిగా పరిగణించలేమన్న అంశాన్ని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. గుజరాత్ హైకోర్టు గతంలోనూ గుజరాత్ ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ రిలిజియన్ చట్టం కింద బలవంతపు లేదా ప్రలోభపూరిత మత మార్పిడి ఆరోపణలను పరిశీలించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి.
సారాంశంగా.. మతాన్ని ప్రచారం చేసుకునే స్వేచ్ఛ రాజ్యాంగ హక్కే అయినా, ఇతరుల స్వేచ్ఛను హరించేలా బలవంతం, మోసం లేదా ప్రలోభం ద్వారా మత మార్పిడికి పాల్పడటం చట్టబద్ధం కాదన్న అంశాన్ని ఈ కేసు మరోసారి చర్చకు తెచ్చింది.
