ప్రపంచ సంక్షోభ సమయంలో ఇంధన పరిరక్షణ , సుస్థిర నిర్వహణకు ఒక విశేష ఉదాహరణగా, మహారాష్ట్రలోని జల్గావ్లో గల పశ్చిమ్ క్షేత్ర కార్యకర్త వికాస్ వర్గ (ప్రథమ్) లోని రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (RSS) స్వయంసేవకులు పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులతో పనిచేసే పర్యావరణ అనుకూలమైన, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన స్టవ్లను ఉపయోగించి వంట చేశారు. దీనివల్ల వంట ఖర్చులు గణనీయంగా తగ్గడంతో పాటు పర్యావరణ పరిరక్షణ కూడా ప్రోత్సహించబడుతోంది.
జల్గావ్లోని ఖండేష్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీకి చెందిన ఎం.జె. కళాశాలలో ఈ శిక్షణా శిబిరాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు, ఇక్కడ 255 మంది స్వయంసేవకులు శిక్షణ పొందుతున్నారు. వారితో పాటు, సుమారు 40 నుండి 50 మంది స్వయంసేవకులు వివిధ ఏర్పాట్లలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. శిక్షణా శిబిరానికి దాదాపు 500 నుండి 600 మందికి రోజువారీ భోజనం ఏర్పాటు చేయడం ఒక ముఖ్యమైన బాధ్యత.
పర్యావరణ అనుకూల, స్వదేశీ, పొదుపైన వ్యవస్థలపై సంఘ్ ఇస్తున్న ప్రాధాన్యతకు అనుగుణంగా, స్వయంసేవకులు ఒక వినూత్న ఇంధన పొదుపు కార్యక్రమాన్ని అమలు చేశారు, ఇది చర్చనీయాంశంగా , ప్రశంసనీయాంశంగా మారింది.
సాధారణంగా, ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొనేవారికి ఆహారం తయారు చేయడానికి ప్రతిరోజూ కనీసం రెండు పెద్ద ఎల్పిజి సిలిండర్లు అవసరమవుతాయి, దీనివల్ల భారీ ఖర్చు అవుతుంది. 21 రోజుల శిక్షణా శిబిరంలో, మొత్తం ఇంధన ఖర్చు రూ. 1.25 లక్షలకు పైగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది. అయితే, స్వయంసేవకులు ఒక ప్రత్యామ్నాయ స్వదేశీ పరిష్కారాన్ని కనుగొన్నారు.
ధూలేకు చెందిన స్వయంసేవక్ మరియు పారిశ్రామికవేత్త రాహుల్ కులకర్ణి, పునరుత్పాదక శక్తి ఆధారిత ఇంధనాన్ని ఉపయోగించే ఒక ప్రత్యేకమైన పొయ్యిని అభివృద్ధి చేశారు. ఎండిన పత్తి లేదా కంది (అరహర్) పంట అవశేషాలను ఆవు పేడతో కలిపి తయారు చేసిన “చెక్క దిమ్మల”తో ఈ పొయ్యి పనిచేస్తుంది. ఈ పర్యావరణ అనుకూల ఇంధన దిమ్మలు మార్కెట్లో కిలోగ్రాముకు సుమారు రూ. 3 లేదా బస్తాకు రూ. 150–200 ధరకు సులభంగా లభిస్తాయి.
ఈ ఆవిష్కరణ కారణంగా, వంట కోసం అయ్యే రోజువారీ ఇంధన ఖర్చు దాదాపు రూ. 6,000 నుండి సుమారు రూ. 300కి గణనీయంగా తగ్గింది. ఈ చొరవ వల్ల ఇంధనం గణనీయంగా ఆదా అవ్వడమే కాకుండా, ఖర్చు కూడా తగ్గింది. అంతేకాకుండా ఇది పర్యావరణపరంగా సుస్థిరమైన ప్రత్యామ్నాయంగా కూడా నిలిచింది. తరచుగా వ్యర్థాలుగా పారవేసే వ్యవసాయ వ్యర్థాలను ఉపయోగకరమైన ఇంధనంగా మార్చడం ద్వారా, పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా ఇది దోహదపడుతోంది.
ఆర్ఎస్ఎస్ సర్కార్యవాహ దత్తాత్రేయ హోసబాలే మూడు రోజుల పాటు శిక్షణా శిబిర ప్రాంగణంలో బస చేసి, వివిధ ఏర్పాట్లు, కార్యకలాపాలను వివరంగా సమీక్షించారు. ఆయన వినూత్న స్టవ్ వ్యవస్థ పనితీరును స్వయంగా పరిశీలించి, ఆ చొరవను అభినందించారు.
ఇలాంటి ప్రయోగాలను దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహిస్తున్న సంఘ శిక్షా వర్గాలు మరియు ఇతర సంస్థాగత కార్యక్రమాలలో కూడా అమలు చేయవచ్చని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
జామ్నెర్లో నిర్వహిస్తున్న దేవగిరి ప్రాంత్ యొక్క సంఘ శిక్షా వర్గ్లో కూడా ఇలాంటి పొయ్యి వ్యవస్థనే ఉపయోగిస్తున్నారు. జల్గావ్ మరియు జామ్నెర్లలో జరిగిన ప్రయోగాలు “కనీస వ్యయంతో సమర్థవంతమైన నిర్వహణ” ప్రభావవంతమైన నమూనాను అందించాయి.
పర్యావరణ పరిరక్షణ, ఇంధన పొదుపు, స్వదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల సామరస్యపూర్వక అనుసంధానానికి ఈ కార్యక్రమం ఒక స్ఫూర్తిదాయక ఉదాహరణగా పరిగణించబడుతోంది. గ్రామీణ ప్రాంతాలలో, పెద్ద సామూహిక సమావేశాలలో ,వివిధ సామాజిక కార్యక్రమాలలో సుస్థిరమైన, త
