( జూలై 14 – గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ జయంతి )
దేశ విముక్తి పోరాటంలో ముందంజలో ఉన్న సామాజిక ఆలోచనాపరులు మరియు రాజకీయ నాయకుల గురించి మనకు తెలుసు. అయితే తమ కవిత్వం, నాటకాలు, పాటలు ద్వారా తరతరాలను ప్రేరేపించిన ప్రజాకవులు మరియు రచయితల సహకారాల గురించి మనకు అంతగా తెలియదు. ఎందరో మహానుభావులు తమ సాహిత్యంతో నిద్రాణమైన ప్రజలను మేల్కొలిపి విదేశీ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటుకు సహాయం చేశారు. ఆ ప్రముఖులలో ఒకరు శ్రీ గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ గారు. ఆయన శక్తివంతమైన సాహిత్యం ప్రజలలో శౌర్యాన్ని, గొప్ప ఉత్సాహాన్ని మరియు ధైర్యాన్ని రేకెత్తించింది. మా కొద్దీ తెల్ల దొరతనము..దేవా, మా కొద్దీ తెల్ల దొరతనము అంటూ గరిమెళ్ళ వారి కలం నుంచి జాలువారిన తెలుగు పాట, ఆయన గళం నుంచి ఎలుగెత్తిన తెలుగు పాట…జాతీయ గీతంగా మారి ప్రజల మానసిక సంకెళ్లను తొలగించింది. దేశవిముక్తికి మార్గం సుగమం చేసింది. దండాలు దండాలు భరతమాత అనే గీతము ప్రజలను ఎంతగానో జాగృతం చేసింది. దేశభక్తి కవితలు వ్రాసి, పాడి జైలు శిక్ష అనుభవించినవారిలో ప్రథములు శ్రీ గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణగారు. ఆయనంత ప్రసిద్ధి పొందిన జాతీయ కవి ఆ రోజుల్లో మరొకరు లేరు. ఆయన నిజాయితీకి, నిర్భీతికి మారు పేరుగా నిలిచారు.
శ్రీ గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ గారు శ్రీకాకుళం జిల్లా నరసన్నపేట తాలూకా గోనెపాడు గ్రామంలో సూరమ్మ, వెంకట నరసింహం దంపతులకు 1893 జూలై 14న జన్మించారు. ఆయన ప్రాథమిక విద్య తన స్వగ్రామమైన ప్రియాగ్రహారంలో జరిగింది. విజయనగరం, మచిలీపట్నం, రాజమహేంద్రవరంలలో ఉన్నత విద్యను కొనసాగించారు. గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత గంజాం జిల్లా కలెక్టరేట్లో గుమస్తాగా ఆ తర్వాత విజయనగరం ఉన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా పని చేశారు. స్వేచ్ఛా స్ఫూర్తి కారణంగా ఆయన బ్రిటిష్ పరిపాలనలో ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేకపోయారు. 1920 డిసెంబరులో కలకత్తాలో జరిగిన కాంగ్రెస్ మహాసభలో సహాయనిరాకరణ తీర్మానం ఆమోదించబడింది. ఆ వీరావేశంతో ఉద్యమంలోకి దూకిన గరిమెళ్ళ ‘మా కొద్దీ తెల్లదొరతనం’ పాటను వ్రాశారు. టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు గారు తన స్వరాజ్య పత్రికలో ఇంగ్లీషులోకి అనువదించి ప్రచురించారు. ఎన్.జి.రంగా గారు గరిమెళ్ళను ప్రజా పాటల త్యాగయ్య అని ప్రశంసించారు.
శ్రీ గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ గారు నిఖార్సైన, సూక్ష్మ బుద్ధి కలిగిన జాతీయవాది. ఆంగ్లేయులు గోమాతని సంహరించడం పై ఎలుగెత్తారు. అలాగే హిందూ ధర్మం పై కొనసాగిస్తున్న సైద్ధాంతిక దాడిని కూడా ఆయన సూక్ష్మంగా గ్రహించగలిగారు. బ్రాహ్మణులు/ బ్రాహ్మణులు కానివారు/ పంచముల తేడాల గురించి మీరు ఎందుకు బాధపడతారు. మీరు తప్పుడు బోధనలకు పడిపోతే ఈ బానిసత్వం కొనసాగుతుందని ఆయన తన పాట ద్వారా హితబోధ చేశారు. తప్పుడు వాదనలతో సంబంధం లేకుండా మోసపోకండి, మనమందరం హిందూ దేశానికి చెందినవారం, మనమందరం సోదరులం, మన మధ్య ఎటువంటి తేడాలు లేవు. మీ కుంటి సాకులు వదిలి కలిసి రండి అని పిలుపునిచ్చారు.
గరిమెళ్ళ జైలులో ఉండగా 1923 జనవరిలో ఆయన తండ్రి చనిపోయాడు. క్షమాపణ చెబితే వదులుతామని బ్రిటిష్ అధికారులు చెప్పారు. కానీ, గరిమెళ్ళ క్షమాపణ చెప్పకుండా జైలులోనే ఉన్నారు. అంతటి దేశభక్తుడు ఆయన. బయట బానిసలుగా జీవించడం కంటే జైళ్ళను నింపి స్వేచ్ఛగా ఉండాలని ప్రజలకు సూచించిన గరిమెళ్ళ తాను బోధించిన వాటిని జీవితాంతం ఆచరించి చూపిన వ్యక్తి ఆయన. గరిమెళ్ళ తన చివరి రోజుల్లో దుర్భర దారిద్ర్యాన్ని అనుభవించారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం మన పాలకుల వల్ల కూడా ఆయనకు చెప్పుకోదగ్గ సహాయం అందలేదు. దీంతో కొంత మంది మిత్రులు గరిమెళ్ళను మాకొద్దీ నల్ల దొరతనం అనే గేయం వ్రాయాలని అడిగితే, దీనికి ఆయన అంగీకరించలేదు. చెన్నపట్నంలో ఎవరికీ తెలియని వ్యక్తిగా 1952 డిసెంబరు 18న కన్నుమూశారు. ఏదైతేనేం తన కలంతో తెలుగు నేలలో కలకలం రేపిన కవి దిగ్గజం చరితలో చిరకాలం నిలిచే ఉంటారు.
