సనాతన ధర్మంలో గోవుకు అత్యంత పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. కామధేనువును ముక్కోటి దేవతల స్వరూపంగా భావించే సంప్రదాయం మనకు ఉంది. క్షీరసాగర మథనంలో ఉద్భవించిన ఐదు పవిత్ర గోరూపాలు నంద, సుభద్ర, సురభి, సుశీల, బహుళ విశ్వానికి మంగళాన్ని చేకూర్చేవిగా పురాణాలు పేర్కొన్నాయి.
భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు “ధేనూనామస్మి కామధుక్” అంటూ గోవుల్లో తాను కామధేనువునని పేర్కొన్నాడు. రుగ్వేదంలోనూ గోవును సర్వజీవులకు తల్లిగా అభివర్ణించినట్లు ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి.
గోమాత శరీరంలో దేవతల నివాసం
హిందూ ధార్మిక విశ్వాసాల ప్రకారం గోమాత శరీరంలోని ప్రతి అవయవానికి ప్రత్యేకమైన పవిత్రత ఉంది. గోవు నాలుగు పాదాలను ధర్మానికి మూలస్తంభాలైన చతుర్వేదాలకు ప్రతీకలుగా భావిస్తారు. కొమ్ముల్లో బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు కొలువై ఉంటారని, నేత్రాల్లో సూర్యచంద్రులు ఉంటారని పురాణాలు పేర్కొంటాయి.
గోమాత దివ్య శరీరంలో 33 రకాల దేవతా గణాలు కొలువై ఉంటారన్నది శాస్త్ర వచనంగా చెబుతారు. అందుకే గోవును పూజిస్తే సమస్త దేవతలను పూజించిన ఫలితం లభిస్తుందని పురాణాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
గోసేవకు ప్రత్యేక స్థానం
భాగవతంలో గోవును ధర్మ స్వరూపిణిగా దర్శించినట్లు ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి. వశిష్ఠ మహర్షి వంటి మునులు గోసేవ ద్వారా తపశ్శక్తిని పొందినట్లు పురాణాల్లో ప్రస్తావన ఉంది. ద్వాపరయుగంలో శ్రీకృష్ణుడు స్వయంగా గోవులను కాస్తూ ‘గోపాలుడు’గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. గోసేవలోని పరమార్థాన్ని తన జీవితం ద్వారా బోధించాడని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
మన సంప్రదాయాల్లోనూ గోవుకు విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. గృహప్రవేశ సమయంలో ముందుగా ఆవును నూతన గృహంలోకి తీసుకెళ్లే ఆచారం కొన్ని ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తుంది. ఆవు అడుగుపెట్టిన చోట ప్రతికూలతలు తొలగి శుభం కలుగుతుందని విశ్వాసం.
సాయంత్రం ఆవులు ఇంటికి తిరిగి వస్తున్న సమయంలో వాటి గిట్టల నుంచి లేచే ధూళిని ‘గోధూళి’ అంటారు. ఈ సమయాన్ని అత్యంత పవిత్రంగా భావించే సంప్రదాయం ఉంది. గోధూళి సమయంలో శుభకార్యాలు నిర్వహించడం శ్రేయస్కరమని ధార్మిక విశ్వాసం.
గోదానం.. గోపూజకు ప్రాధాన్యం
పురాణాల్లో గోదానాన్ని అత్యుత్తమ దానాల్లో ఒకటిగా పేర్కొన్నట్లు చెబుతారు. గోపాష్టమి, గోవర్ధన పూజ వంటి పర్వదినాలు గోసంపద ప్రాధాన్యాన్ని చాటుతాయి. శ్రీకృష్ణుని దివ్య నివాసమైన గోలోకం గోసంపదతో ప్రకాశిస్తుందని పురాణాలు వర్ణించాయి.
గోసేవ మనలో దయ, సహనం, సాధుస్వభావాన్ని పెంపొందిస్తుందని ఆధ్యాత్మిక పెద్దలు చెబుతారు. సకల జీవుల పట్ల కరుణతో మెలగాలనే భావనను ఇది పెంచుతుందని విశ్వసిస్తారు.
ప్రకృతి పరిరక్షణతో గోసంరక్షణకు అనుబంధం
ప్రస్తుతం భౌతిక సుఖాల కోసం పరుగులు తీస్తూ ప్రకృతిని విస్మరిస్తున్న పరిస్థితుల్లో గోసంరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని ఆధ్యాత్మిక వాదులు సూచిస్తున్నారు. గోపూజను ప్రకృతిని గౌరవించే సంప్రదాయంగా కూడా భావిస్తారు.
భూసారం పరిరక్షణ, ప్రకృతి సమతుల్యత వంటి అంశాలతో గోసంపదకు ఉన్న అనుబంధాన్ని గుర్తిస్తూ మన పూర్వీకులు గోసంరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారని చెబుతారు.
గోప్రదక్షిణకు ప్రత్యేకత
గోవుకు ప్రదక్షిణ చేస్తే భూమండలాన్ని చుట్టివచ్చినంత పుణ్యం లభిస్తుందని పద్మపురాణంలో పేర్కొన్నట్లు భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
“యానికానిచ పాపాని బ్రహ్మహత్యా సమానిచ
తాని తాని ప్రణశ్యంతి గోప్రదక్షిణ పదే పదే” అనే శ్లోకాన్ని పఠిస్తూ గోమాతకు ప్రదక్షిణ చేయడం ద్వారా పాపాలు తొలగుతాయని ధార్మిక విశ్వాసం. శ్లోకం పఠించలేని వారు “సర్వదేవమయీ హి గౌః” అని జపిస్తూ గోమాతకు అరటిపండ్లు వంటి ఆహారం సమర్పించడం కూడా శ్రేయోదాయకమని భక్తులు భావిస్తారు.
గోవును కేవలం పూజించే జీవిగా కాకుండా.. ప్రకృతి, వ్యవసాయం, జీవకారుణ్యం, ధర్మంతో ముడిపడిన పవిత్ర ప్రతీకగా సనాతన ధర్మం చూస్తుంది. అందుకే గోమాతను గౌరవించడం, గోసంరక్షణకు తోడ్పడటం మన సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకమైన ధార్మిక బాధ్యతగా భావిస్తారు.
