గుజరాత్లోని భరూచ్ నగరంలో సుమారు 700 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన జామా మసీదు మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. మసీదు మూసివేసిన నేలమాళిగలో హిందూ దేవతలు, జైన తీర్థంకరులకు సంబంధించిన పురాతన విగ్రహాలు ఉన్నాయని సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయిన వీడియోల నేపథ్యంలో హిందూ, జైన సంస్థలు సమగ్ర విచారణ చేపట్టాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.
వివాదం నేపథ్యంలో ఆర్కియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) అధికారులు కట్టుదిట్టమైన భద్రత మధ్య మసీదు ప్రాంగణాన్ని పరిశీలించారు. నేలమాళిగ తనిఖీ ప్రక్రియను వీడియో రూపంలో కూడా రికార్డు చేసినట్లు సమాచారం.
కొన్ని మీడియా కథనాలు, వైరల్ వీడియోల ప్రకారం అక్కడ “సంవత్ 1213” అనే శాసనం ఉన్నట్లు భావిస్తున్న ఒక విగ్రహం, అలాగే హిందూ ఆలయ శిల్పకళను తలపించే చెక్కడాలతో కూడిన రాతి స్తంభాలు గుర్తించినట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది. అయితే ఈ వివరాలను ASI ఇప్పటివరకు అధికారికంగా ధృవీకరించలేదు. తుది నివేదిక వెలువడిన తర్వాతే పురావస్తు పరంగా స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
వైరల్ వీడియోలు వెలుగులోకి వచ్చిన తర్వాత హిందూ, జైన సంఘాల ప్రతినిధులు ఈ ప్రాంత చరిత్రపై సమగ్ర పరిశోధన జరిపి వాస్తవాలను ప్రజల ముందుకు తీసుకురావాలని కోరుతున్నారు. పురాతన కట్టడాల అసలు చరిత్రను వెలికితీయడంలో పురావస్తు శాఖ నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించాలని వారు విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు.
మరోవైపు జామా మసీదు ట్రస్ట్ ఈ ఆరోపణలను పూర్తిగా ఖండించింది. ప్రభుత్వ రికార్డులు, 1907 గెజిట్, వక్ఫ్ బోర్డు పత్రాల్లో మసీదు చరిత్ర స్పష్టంగా నమోదైందని ట్రస్ట్ ప్రతినిధులు పేర్కొన్నారు. ఆధారాలు లేకుండా ప్రచారం చేసి మతపరమైన ఉద్రిక్తతలను రెచ్చగొట్టే వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు వెల్లడించారు.
ఇటీవల మసీదు ప్రాంగణంలో అనుమతి లేకుండా నిర్మించిన అదనపు ‘వజూ-ఖానా’ను ASI తొలగించింది. అలాగే వివాదాస్పదంగా మారిన ఒక ప్రవేశ ద్వారాన్ని మూసివేసింది. రక్షిత స్మారక కట్టడాలకు వర్తించే నిబంధనలను అమలు చేయడంలో భాగంగానే ఈ చర్యలు చేపట్టినట్లు ASI తెలిపింది.
శంకరాచార్య మఠానికి చెందిన మహంత్ ముక్తానంద స్వామి మాట్లాడుతూ, ఈ పరిణామాలు తాము గతంలో చేసిన చారిత్రక వాదనలకు బలం చేకూరుస్తున్నాయని అన్నారు. ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు జైన సంప్రదాయానికి చెందిన “జైన సమరి విహార్”గా ప్రసిద్ధి చెందిందని, శ్రీ చక్రధర్ స్వామి జన్మస్థలంగా కూడా పరిగణించబడుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
జామా మసీదు నేలమాళిగలోని పురాతన నిర్మాణాలు, విగ్రహాలకు సంబంధించిన వాస్తవ పరిస్థితిపై ప్రస్తుతం ఆసక్తి నెలకొంది. అయితే ఈ అంశంపై తుది నిర్ణయం, తదుపరి చర్యలు ఆర్కియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా విడుదల చేసే అధికారిక నివేదిక ఆధారంగానే ఉండనున్నాయి.
