భారతీయ సంస్కృతి, తత్వశాస్త్రం మరియు జీవన విధానానికి మూలాధారం “ఏకత్వం”. ఈ భూమిపై ఉన్న ప్రతి జీవిలో ఒకే పరమ చైతన్యం విరాజిల్లుతోందని భారతీయ ఋషులు వేల ఏళ్ల క్రితమే ప్రకటించారు. “వసుధైవ కుటుంబకం”, “ఏకం సత్” వంటి భావనలు మన సంస్కృతిలో కేవలం పదాలు కాదు; అవి భారతీయ సమాజ నిర్మాణానికి ఆధారమైన జీవన సూత్రాలు.
ఈ దృక్పథంలో చూస్తే సమాజంలో ఎవరూ ఉన్నతులు కాదు, ఎవరూ నీచులు కాదు. వృత్తులు వేరైనా, జీవన మార్గాలు భిన్నమైనా, ప్రతి మనిషిలోనూ అదే దైవ చైతన్యం వెలుగుతోంది. అయితే కాలక్రమేణా సమాజంలో కులాధారిత భేదాలు, ‘ఉచ్చ-నీచ’ భావనలు చోటుచేసుకోవడం భారతీయత యొక్క అసలు స్వరూపానికి విరుద్ధమైన పరిణామం.
కుల వివక్షకు పరిష్కారం — సామాజిక చైతన్యం
కుల వివక్ష అనే సమస్యను కేవలం రాజకీయ ప్రసంగాలతో లేదా ప్రభుత్వ పథకాలతో మాత్రమే పూర్తిగా నిర్మూలించలేము. ఇది చట్టాలకంటే ఎక్కువగా మనసుల మార్పుతో పరిష్కారమయ్యే అంశం. సమాజంలో పరస్పర గౌరవం, సోదరభావం, ఆప్యాయత పెరిగినప్పుడే నిజమైన సమరసత సాధ్యమవుతుంది.
ప్రతి కుటుంబం తమ ఆలోచనల్లో ఈ విషయాన్ని ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాలి. మన స్నేహితులు, పరిచయాలు, సామాజిక వర్గాలు అన్నీ ఒకే వర్గానికి పరిమితమైపోయాయా? లేక సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు చెందిన వారితో సహజమైన అనుబంధం ఉందా? అనే ప్రశ్నను ప్రతి ఒక్కరూ తమను తాము అడగాలి.
ఒకవేళ అలాంటి సమరసతా సంబంధాలు లేకపోతే, వాటిని చైతన్యపూర్వకంగా నిర్మించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎందుకంటే సమాజ నిర్మాణంలో ప్రతి వ్యక్తికీ సమాన ప్రాముఖ్యత ఉంది.
వృత్తి కాదు, వ్యక్తిత్వమే విలువ
మనిషి విలువను అతని వృత్తితో కొలవడం భారతీయ సంస్కృతి కాదు. సమాజంలో ప్రతి పని అవసరమే. రైతు, కార్మికుడు, గురువు, శిల్పి, పూజారి, శాస్త్రవేత్త — అందరూ సమాజ చక్రాన్ని నడిపించే కీలక శక్తులు.
ఏ పనీ చిన్నది కాదు, ఏ పనీ గొప్పది కాదు. జీవనోపాధి మార్గాలు వేరైనా, మానవ గౌరవం అందరికీ సమానమే. అందుకే భారతీయత మనకు “మనిషిని గౌరవించు, వృత్తిని కాదు” అనే విలువను నేర్పింది.
“హిందవః సోదరాః సర్వే” — భారతీయ సమాజానికి మూలమంత్రం
“హిందవః సోదరాః సర్వే” అనే భావన భారతీయ సమాజానికి అంతర్గత ఆత్మ. అంటే హిందువులందరూ ఒకే తల్లి సంతానం; అందరూ సోదరులు, అందరూ సమానులు. ఈ భావనలో ద్వేషానికి, వివక్షకు, అహంకారానికి స్థానం లేదు.
స్వదేశీ జీవన విధానం అంటే కేవలం భారతీయ వస్తువులను ఉపయోగించడం మాత్రమే కాదు; సమాజంలోని ప్రతి వర్గాన్ని ప్రేమతో ఆహ్వానించడం, పరస్పర గౌరవంతో జీవించడం కూడా అదే స్వదేశీ తత్వం.
సమరసతే నిజమైన భారతీయత
మన కుటుంబాలు, స్నేహాలు, సామాజిక బంధాలు అన్నీ కుల, వర్గ, వృత్తి భేదాలకు అతీతంగా ఉండాలి. సహజత్వం, స్వచ్ఛత, సోదరభావం ఆధారంగా సమాజాన్ని నిర్మించడమే భారతీయత యొక్క నిజమైన స్వరూపం.
సమరసత అనేది ఒక నినాదం కాదు; అది భారతదేశపు “స్వ” తత్వానికి జీవం పోసే ఆధ్యాత్మిక భావన. సమాజంలో ప్రతి మనిషిని సమాన గౌరవంతో చూడగలిగినప్పుడే నిజమైన జాతీయ పునర్నిర్మాణం సాధ్యమవుతుంది.
భారతీయత యొక్క అసలు బలం వైవిధ్యంలో ఏకత్వం. ఆ ఏకత్వాన్ని సమరసత ద్వారా సజీవంగా నిలబెట్టడం ప్రతి భారతీయుడి బాధ్యత.
