హిందూ సంస్కృతిలో మహిళకు అత్యున్నత స్థానం కల్పించబడింది. “యత్ర నార్యస్తు పూజ్యంతే రమంతే తత్ర దేవతాః” అనే శాస్త్రవాక్యం, మహిళ గౌరవింపబడే ఇంటిలోనే దేవతలు నివసిస్తారని తెలియజేస్తుంది. హిందూ కుటుంబ వ్యవస్థలో మహిళ కేవలం గృహిణి మాత్రమే కాదు; ఆమె తల్లి, గురువు, సంస్కారదాత, ధర్మరక్షకురాలు. కుటుంబాన్ని ఏకం చేసి నిలబెట్టే శక్తి మహిళలోనే నిక్షిప్తమై ఉంది.
హిందూ కుటుంబం యొక్క మొదటి పాఠశాల ఇంటి వాతావరణం. ఆ ఇంటిలో పిల్లలకు సంస్కారం, భక్తి, వినయం, పెద్దల పట్ల గౌరవం నేర్పేది తల్లే. చిన్నారి మొదటగా వినే దేవుని పేరు, నేర్చుకునే ప్రార్థన, తెలుసుకునే నీతి కథలు అన్నీ తల్లి ద్వారానే అందుతాయి. అందుకే “మాతృదేవో భవ” అనే వాక్యం భారతీయ సంస్కృతిలో అత్యంత ప్రాముఖ్యతను పొందింది.
భారతీయ సనాతన ధర్మంలో మహిళను శక్తి స్వరూపిణిగా భావిస్తారు. నవరాత్రి సందర్భంగా దుర్గాదేవిని ఆరాధించడం ద్వారా స్త్రీలోని దైవత్వాన్ని గుర్తుచేసుకుంటాము. కుటుంబంలో తల్లి ధైర్యాన్ని, కరుణను, సహనాన్ని, త్యాగాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇలాంటి గుణాలే కుటుంబాన్ని కష్టకాలాల్లో కూడా నిలబెడతాయి.
నేటి కాలంలో పాశ్చాత్య ప్రభావం, ఆధునిక జీవనశైలి కారణంగా కుటుంబ వ్యవస్థ బలహీనపడుతున్నదనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఉమ్మడి కుటుంబాలు తగ్గిపోవడం, పెద్దల పట్ల గౌరవం తగ్గడం, పిల్లల్లో సంస్కారాల లోపం వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో కుటుంబాన్ని ధర్మమార్గంలో నడిపించే ప్రధాన బాధ్యత మహిళలపై మరింత పెరిగింది.
హిందూ మహిళలు పూజలు, వ్రతాలు, పండుగల ద్వారా కుటుంబంలో ఆధ్యాత్మిక వాతావరణాన్ని నిలబెడతారు. ఉదయం దీపారాధన, తులసి పూజ, పండుగల నిర్వహణ వంటి ఆచారాలు కుటుంబ సభ్యులను ధర్మంతో అనుసంధానిస్తాయి. ఈ సంప్రదాయాల వల్ల పిల్లల్లో భారతీయ సంస్కృతి పట్ల గౌరవభావం పెరుగుతుంది.
చరిత్రలో ఎన్నో మహనీయ మహిళలు హిందూ సమాజానికి ఆదర్శంగా నిలిచారు. జిజామాత తన కుమారుడు శివాజీకి ధర్మరక్షణ, దేశభక్తి విలువలను నేర్పి మహావీరుడిగా తీర్చిదిద్దారు. అలాగే రాణి లక్ష్మీబాయి ధైర్యసాహసాలతో విదేశీ ఆక్రమణదారులకు ఎదురు నిలిచారు. ఈ ఉదాహరణలు మహిళ కేవలం కుటుంబానికే కాదు, సమాజానికి కూడా దిశానిర్దేశం చేయగలదని తెలియజేస్తాయి.
ఇప్పటి తల్లులు పిల్లలకు కేవలం ఆధునిక విద్యనే కాకుండా ధర్మబోధన కూడా చేయాలి. రామాయణం, మహాభారతం, పురాణ కథలు, సద్గుణాలు, దేశభక్తి వంటి అంశాలను చిన్నప్పటి నుంచే పరిచయం చేయాలి. మొబైల్ ఫోన్లు, సామాజిక మాధ్యమాల ప్రభావం పెరుగుతున్న ఈ కాలంలో పిల్లలను సంస్కారవంతులుగా తీర్చిదిద్దడం అత్యవసరమైంది.
మహిళల గౌరవం కాపాడబడినప్పుడే కుటుంబం, సమాజం, దేశం బలపడతాయి. హిందూ సమాజంలో మహిళను దేవతాస్వరూపంగా భావించిన గొప్ప సంప్రదాయం ఉంది. అయితే, నేటి సమాజంలో మహిళలపై జరుగుతున్న అన్యాయాలు, కుటుంబ విఘాతం వంటి సమస్యలను ఎదుర్కోవడానికి సమాజం మొత్తం చైతన్యంతో ముందుకు రావాలి.
హిందూ కుటుంబ వ్యవస్థను రక్షించడంలో మహిళ పాత్ర అపారమైనది. ఆమె ప్రేమ, త్యాగం, భక్తి, సహనం కుటుంబానికి పునాది వంటివి. సంస్కారవంతమైన తల్లులు ఉన్నంతకాలం హిందూ ధర్మం, భారతీయ సంస్కృతి చిరస్థాయిగా నిలుస్తాయి. అందువల్ల మహిళను గౌరవించడం, ఆమెకు ధార్మిక మరియు సాంస్కృతిక బలం అందించడం ప్రతి ఒక్కరి కర్తవ్యంగా భావించాలి.
