నవంబర్ 7న కేరళలోని కొచ్చిలో జరిగిన బహిరంగ సభలో నటుడు ప్రకాష్ రాజ్ చేసిన ‘ఆజాదీ’ నినాదాలు రాజకీయంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి. పోలీసుల లాఠీచార్జి, అరెస్టులు, జైలు శిక్షల నుంచి స్వేచ్ఛ కావాలంటూ ఆయన చేసిన నినాదాలు 2020లో ఢిల్లీలో జరిగిన పౌరసత్వ సవరణ చట్టం (CAA) వ్యతిరేక నిరసనల సమయంలో వినిపించిన నినాదాలను మరోసారి గుర్తుచేశాయి. ఈ సభలో వామపక్ష నాయకులు, కార్యకర్తలు, రచయితలు కూడా పాల్గొన్నారు.
కొచ్చి సభలో ప్రకాష్ రాజ్ ‘ఆజాదీ’ నినాదాలు
కొచ్చిలో నిర్వహించిన బహిరంగ సభలో నటుడు ప్రకాష్ రాజ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చకు దారితీశాయి. నిరసనల సందర్భంగా ప్రభుత్వ చర్యలు, పోలీసుల బలప్రయోగం, అరెస్టులను ప్రస్తావిస్తూ ఆయన స్వేచ్ఛను కోరుతూ నినాదాలు చేశారు.
ఆయన చేసిన నినాదాలు ఇవి:
తుమ్ దండే మారో ఆజాది – “మమ్మల్ని లాఠీలతో కొట్టండి మాకు స్వేచ్ఛ కావాలి!”
థమ్ కుచ్ భీ కార్లో ఆజాది – “మమ్మల్ని ఏం చేయమన్నా చేయండి మాకు స్వేచ్ఛ కావాలి!”
థమ్ జెల్ మే దాలో ఆజాదీ – “మమ్మల్ని జైల్లో పడేయండి మాకు స్వేచ్ఛ కావాలి!”
పోలీస్ భూలాయే ఆజాది – “పోలీసులను తీసుకురండి మాకు స్వేచ్ఛ కావాలి!”
ఈ నినాదాలు గతంలో పౌరసత్వ సవరణ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఉద్యమాల్లో వినిపించిన ‘ఆజాదీ’ నినాదాలను పోలి ఉన్నాయని రాజకీయ పరిశీలకులు పేర్కొంటున్నారు.
2020 సీఏఏ వ్యతిరేక ఉద్యమం నాటి నినాదాలు మళ్లీ చర్చలోకి
2020లో ఢిల్లీలో పౌరసత్వ సవరణ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనల సమయంలో ‘ఆజాదీ’ నినాదాలు విస్తృతంగా వినిపించాయి. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (JNU) సహా పలు నిరసన ప్రదేశాల్లో ఈ నినాదాలు వినిపించాయి.ఈ ఉద్యమం సందర్భంగా ఉమర్ ఖాలిద్, షర్జీల్ ఇమామ్ వంటి వ్యక్తులు జాతీయ స్థాయిలో వార్తల్లో నిలిచారు. 2020 ఫిబ్రవరిలో ఢిల్లీలో జరిగిన అల్లర్లకు సంబంధించిన కేసుల్లోనూ వీరి పేర్లు ప్రస్తావనకు వచ్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రకాష్ రాజ్ తాజాగా చేసిన నినాదాలు అప్పటి రాజకీయ ఉద్యమాల స్వరూపాన్ని, నిరసన రాజకీయాలను మరోసారి చర్చకు తీసుకొచ్చాయి.
వామపక్ష నాయకుల సమక్షంలో బహిరంగ సభ
మార్చ్ అనంతరం జరిగిన బహిరంగ సభలో ప్రకాష్ రాజ్‌తో పాటు అభిజిత్ దీప్కే ప్రసంగించారు. ఈ కార్యక్రమానికి సీపీఎం, సీపీఐ కార్యకర్తలు, వామపక్ష నాయకులు, మోదీ ప్రభుత్వం, ఆర్ఎస్ఎస్ విధానాలను విమర్శించే రచయితలు హాజరైనట్లు సమాచారం. ఈ సందర్భంగా అభిజిత్ దీప్కే ఓటర్ల జాబితాల అంశాన్ని ప్రస్తావించారు. బీజేపీకి ఓటు వేయని ఓటర్ల పేర్లను ఓటర్ల జాబితాల నుంచి తొలగిస్తున్నారంటూ ఆరోపించారు. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామా చేయాలన్న డిమాండ్‌ను కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు. ఈ డిమాండ్‌ను గతంలో ‘క్యాంపెయిన్ ఫర్ జ్యుడీషియల్ అకౌంటబిలిటీ అండ్ రిఫార్మ్స్’ (CJAR) కూడా లేవనెత్తింది.
కాలడి సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయంలో ఎస్ఎఫ్ఐ విద్యార్థులకు ప్రకాష్ రాజ్ మద్దతు
ఈ సభకు ముందు ప్రకాష్ రాజ్ కాలడిలోని శ్రీ శంకరాచార్య సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయంలో నిరసన చేస్తున్న సస్పెండ్ అయిన ఎస్ఎఫ్ఐ కార్యకర్తలను పరామర్శించారు.విశ్వవిద్యాలయం తమపై విధించిన సస్పెన్షన్‌ను ఎత్తివేయాలని, పరీక్షలకు హాజరయ్యేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని విద్యార్థులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.ఈ వ్యవహారంలో విద్యార్థుల పరీక్షల నిర్వహణకు సంబంధించిన అంశం ప్రస్తుతం న్యాయ సమీక్షలో ఉంది.
నిరసన చేస్తున్న విద్యార్థులను ఉద్దేశించి ప్రకాష్ రాజ్ మాట్లాడుతూ, ప్రభుత్వం ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు చొరవ తీసుకోకపోతే తాను కూడా వారి ఉద్యమంలో పాల్గొంటానని ప్రకటించారు.
కాలడిని రెండో జంతర్ మంతర్‌గా అభివర్ణించిన ఎంవీ గోవిందన్
సీపీఎం కేరళ రాష్ట్ర కార్యదర్శి ఎంవీ గోవిందన్ కూడా నిరసన చేస్తున్న ఎస్ఎఫ్ఐ కార్యకర్తలను కలుసుకున్నారు.కాలడిలోని విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణాన్ని ‘రెండో జంతర్ మంతర్’గా అభివర్ణించారు. ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ మాదిరిగానే కాలడి కూడా నిరసనలకు కేంద్రంగా మారుతోందని వ్యాఖ్యానించారు.విశ్వవిద్యాలయాలను కాషాయీకరించేందుకు కాంగ్రెస్, బీజేపీ ప్రయత్నిస్తున్నాయని ఆయన ఆరోపించారు. ఈ వ్యాఖ్యలు కేరళలో కొనసాగుతున్న రాజకీయ, విద్యా సంస్థలపై ఆధిపత్యానికి సంబంధించిన చర్చను మరోసారి తెరపైకి తీసుకొచ్చాయి.
నిరసన రాజకీయాలు.. రాజకీయ నినాదాలపై మరోసారి చర్చ
కొచ్చి సభలో ప్రకాష్ రాజ్ చేసిన ‘ఆజాదీ’ నినాదాలు, కాలడి విశ్వవిద్యాలయంలో ఎస్ఎఫ్ఐ విద్యార్థులకు ఆయన తెలిపిన మద్దతు కేరళ రాజకీయాల్లో చర్చకు దారితీశాయి.
నిరసన తెలిపే హక్కు ప్రజాస్వామ్యంలో కీలకమైనదే. అదే సమయంలో నిరసనల్లో ఉపయోగించే నినాదాలు, వాటి రాజకీయ నేపథ్యం, సంబంధిత ఆరోపణలు కూడా ప్రజా చర్చకు వస్తుంటాయి.
2020 ఢిల్లీ అల్లర్లు, సీఏఏ వ్యతిరేక ఉద్యమం, జేఎన్‌యూ రాజకీయాలు, ప్రస్తుత కేరళ పరిణామాలు వేర్వేరు సందర్భాలు. వీటన్నింటినీ ఒకే కోణంలో చూడకుండా, అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలు, న్యాయస్థానాల పరిశీలనలు, సంబంధిత వ్యక్తుల అధికారిక ప్రకటనల ఆధారంగా విశ్లేషించాల్సిన అవసరం ఉంది.
