భారత స్వాతంత్య్ర చరిత్రలో 1857 తిరుగుబాటు ఎంతటి సంచలనమో, దాని తర్వాత 15 ఏళ్లకు జరిగిన ‘మలేర్కోట్ల మారణహోమం’ అంతటి భయానకమైనది. ఇది 1872 జనవరిలో బ్రిటిష్ వారి క్రూరత్వానికి బలైన 66 మంది నామధారి (ఖుకా) సిక్కుల వీరగాథ. గోవులను రక్షించడమే ధ్యేయంగా పోరాడిన ఈ నామధారి సిక్కులు, బ్రిటిష్ వారి అరాచకాలను ఎదిరించారు. మరణం తలుపు తడుతున్నా వెనక్కి తగ్గకుండా, మాతృభూమి కోసం ప్రాణాలర్పించారు. కానీ, చరిత్ర పుటల్లో ఈ ఘటనకు దక్కాల్సిన గుర్తింపు దక్కలేదు. అసలు ఎవరీ నామధారి సిక్కులు?వారు చేపట్టిన ‘ఖుకా ఉద్యమం’ వెనుక ఉన్న లక్ష్యం ఏంటి? బ్రిటిష్ వారు వారిని అంత క్రూరంగా ఫిరంగులకు కట్టి ఎందుకు పేల్చేశారు? పంజాబ్ గడ్డపై బ్రిటిష్ పాలనలో జరిగిన అత్యంత భయంకరమైన అకృత్యాలలో ఒకటైన ఈ ఘటన వెనుక ఉన్న నిప్పులాంటి నిజాన్ని ఈ కథనం ద్వారా మేము మీ ముందుకు తెస్తున్నాము.
ఖుకా వరియామ్ సింగ్ ‘ఉన్నత’ సాహసం
పైన ఉన్న చిత్రంలో, ఒక భారతీయుడు చిన్న రాళ్ల కుప్పపై నిలబడి ఉండటం మనం చూడవచ్చు. అతనే ఖుకా వరియామ్ సింగ్. బ్రిటిష్ వారు ఆయనకు మరియు ఆయన తోటి 65 మంది సిక్కులకు అత్యంత క్రూరమైన పద్ధతిలో మరణశిక్ష విధించారు. మొఘలుల నుండి నేర్చుకున్న ఒక భయంకరమైన పద్ధతిని వారు అనుసరించారు. అదేమిటంటే నామధారి సిక్కులను ఫిరంగి నోళ్లకు కట్టి నేరుగా పేల్చివేయడం. 1872 జనవరి 17న 49 మంది ఖుకా సిక్కులను ఉరితీయగా, జనవరి 18, 1872 నాటికి మొత్తం 66 మందిని ఇదే పద్ధతిలో చంపారు.
అయితే వరియామ్ సింగ్ వంతు వచ్చినప్పుడు, ఒక సాంకేతిక సమస్య ఎదురైంది. ఆయన పొట్టిగా ఉండటం వల్ల, ఫిరంగి నోరు ఆయన గుండెకు అందలేదు. బ్రిటిష్ అధికారులు ఆయన్ని ఎగతాళి చేశారు. “నువ్వు చాలా పొట్టిగా ఉన్నావు, నీకు ఫిరంగి గుండు తగలదు. వెళ్ళిపో.. నిన్ను వదిలేస్తున్నాము” అని అవమానకరంగా మాట్లాడారు. కానీ వరియామ్ సింగ్ ఏమాత్రం చలించలేదు. ప్రాణాలు దక్కుతున్నాయని ఆయన సంతోషించలేదు. తన తోటి వీరులంతా దేశం కోసం ప్రాణాలు ఇస్తుంటే, తాను ఎత్తు తక్కువగా ఉన్నాననే కారణంతో వెనుదిరగడం ఆయనకు ఇష్టం లేదు. వెంటనే ఆయన చుట్టుపక్కల పొలాల్లో ఉన్న కొన్ని రాళ్లను ఏరి తెచ్చి, ఒకదానిపై ఒకటి పేర్చి దానిపై నిలబడ్డాడు. “ఇప్పుడు కాల్చు!” అని గర్జించారు. ఆ తెగువకు బ్రిటిష్ వారే నివ్వెరపోయారు.
ఆ క్షణం రానే వచ్చింది.. ఫిరంగి గర్జించింది! ‘గోమాత కీ జై’, ‘సత్ శ్రీ అకాల్’ అనే నినాదాలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. తనకంటే ముందు అమరులైన తోటి ఖుకా వీరుల బాటలోనే, వరియామ్ సింగ్ ముఖంలో ఇసుమంతైనా భయం లేకుండా, చిరునవ్వుతో ప్రాణాలను అర్పించి అమరత్వాన్ని పొందాడు. వరియామ్ సింగ్ చూపిన ఈ అసమాన ధైర్యానికి గుర్తుగా మలేర్కోట్ల స్మారక చిహ్నం వద్ద ఆయన కథను నేటికీ భద్రపరిచారు. ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తి కథ కాదు, నామధారి సిక్కుల తెగువకు నిలువెత్తు సాక్ష్యం. ఆ రోజు బలిదానం చేసింది వరియామ్ సింగ్ ఒక్కడే కాదు.. ఆయనతో పాటు కేవలం 13 ఏళ్ల వయసున్న బిషన్ సింగ్ అనే బాలుడిని కూడా బ్రిటిష్ వారు అంతే కిరాతకంగా చంపారు. దేశం కోసం ప్రాణాలర్పించడంలో వయసుతో పనిలేదని ఆ చిన్నారి బాలుడు కూడా నిరూపించాడు.
మలేర్కోట్ల నేపథ్యం (1872) మరియు గోవధకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం
బ్రిటిష్ అన్యాయానికి వ్యతిరేకంగా గళమెత్తి 1872లో అమరులైన 200 మంది ఖుకా అనుచరులలో వరియామ్ సింగ్ ఒకరు. కానీ వారు ఏ ఉద్యమంలో భాగం? బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ‘గోరక్షణ’ యుద్ధం ఎలా మొదలైంది? ఈ విషయాలు కూడా తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం.
ఈ వీరోచిత పోరాటాల వెనుక ఉన్న అసలు కారణం 1857లో బాబా రామ్ సింగ్ గారు స్థాపించిన ‘సంత్ ఖల్సా’ (నామధారి) ఉద్యమం. అప్పట్లో పంజాబ్లో బ్రిటిష్ వారు కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన ‘గోవధ’ పద్ధతిని ఈ ఉద్యమం తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. 1871 నాటికి ఈ పరిస్థితి ఒక యుద్ధంలా మారింది. ముఖ్యంగా ముస్లిం మెజారిటీ ఉన్న మలేర్కోట్ల ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వారి అండతో గోవధ విపరీతంగా పెరిగిపోయింది.
షాకింగ్ విషయం ఏంటంటే.. సిక్కులు అత్యంత పవిత్రంగా భావించే అమృతసర్లోని స్వర్ణ దేవాలయం (Golden Temple) పక్కనే బ్రిటిష్ వారు ఒక వధశాలను (Slaughterhouse) ఏర్పాటు చేశారు. ఇది నామధారి సిక్కులను తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురిచేసి, నిరసనలకు దారి తీసింది. అదే సమయంలో.. బ్రిటిష్ అధికారులకు వత్తాసు పలికే ఒక న్యాయమూర్తి కావాలనే కుట్ర పన్నాడు. నామధారి నాయకుడు గుర్ముఖ్ సింగ్ కళ్ల ముందే ఒక ఎద్దును వధించమని ఆదేశించాడు. సిక్కుల విశ్వాసాలను అవమానించడమే లక్ష్యంగా జరిగిన ఈ చర్య, నామధారి సిక్కుల్లో నిరసన జ్వాలలను రగిలించింది. ఆ అవమానమే చివరకు మలేర్కోట్ల తిరుగుబాటుకు, రక్తపాతానికి దారితీసింది.
అలా అమృతసర్, మలేర్కోట్లలో బ్రిటిష్ వారి అండతో సాగుతున్న అరాచకాలను అడ్డుకోవడానికి 1871లో ఖుకా యోధులు నడుం బిగించారు. వధశాలలపై దాడులు చేశారు. 1872 జనవరి 14న సుమారు 200 మంది నామధారి సిక్కులు మాలోద్ కోటపై మెరుపు దాడి చేశారు. ఆ మరుసటి రోజే మలేర్కోట్ల నగరాన్ని ముట్టడించి బ్రిటిష్ సైన్యానికి సవాల్ విసిరారు.
బ్రిటీష్ క్రూరత్వం
ఈ తిరుగుబాటును చూసి భయపడిన బ్రిటిష్ డిప్యూటీ కమిషనర్ జాన్ లాంబెర్ట్ కోవన్ మరియు కమిషనర్ రిచర్డ్ టెంపుల్ అనాగరికమైన నిర్ణయం తీసుకున్నారు. నామధారి ఉద్యమాన్ని అణచివేయడానికి ‘ఫిరంగులను’ ఆయుధాలుగా ఎంచుకున్నారు. వాటి నోళ్లకు కట్టేసి నేరుగా పేల్చి చంపేశారు. ఎటువంటి విచారణ లేకుండానే మరణశిక్ష విధించారు. 1872 జనవరి 17న మలేర్కోట్లలో 49 మందిని, ఆ మరుసటి రోజున మరికొందరిని కలిపి మొత్తం 66 మంది వీరులను ఫిరంగి నోళ్లకు కట్టి నిలువునా పేల్చివేశారు. ఈ మారణహోమంలో కేవలం 12 ఏళ్ల బిషన్ సింగ్ అనే చిన్నారిని కూడా వదల్లేదు. చనిపోయిన వారి పేర్లను కూడా రికార్డుల్లో నమోదు చేయనంతటి అన్యాయం ఆ రోజు అక్కడ జరిగింది.
మరువలేని త్యాగాల వారసత్వం
1857 తిరుగుబాటు తర్వాత, బ్రిటిష్ రాజ్ అసలు క్రూరత్వాన్ని ప్రపంచానికి చాటినది.. మలేర్కోట్ల మారణహోమమే. నామధారి సిక్కుల త్యాగాన్ని స్వాతంత్య్ర సమరయోధులుగా సుస్థిరం చేసింది. బ్రిటిష్ రాజ్కు వ్యతిరేకంగా ప్రతిఘటనలో ఒక కొత్త అధ్యాయాన్ని రాసింది. వారి త్యాగం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం కేవలం రాజకీయమైనది కాదు, అది తమ మత విశ్వాసాల కోసం మరియు గోరక్షణ కోసం చేసిన ఒక పవిత్ర యజ్ఞం. నేడు పంజాబ్లోని మలేర్కోట్లలో ఉన్న ‘ఖుకా అమరవీరుల స్మారక చిహ్నం’ ఆనాడు కురిసిన రక్తాన్ని, ఆ వీరుల గుండెలు పిండేసే త్యాగాన్ని మౌనంగా చాటుతోంది. భారతీయుల ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడటం కోసం ఫిరంగి గుండ్లను కూడా చిరునవ్వుతో స్వీకరించిన ఆ అమరవీరుల గాథ మన చరిత్రలో ఒక ధృవతారగా మిగిలిపోతుంది.
