( జనవరి 23 – నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ జయంతి )
అవి ఆంగ్లేయులు భారతదేశాన్ని పాలిస్తున్న రోజులు. పరిపాలనలో తోడ్పడటానికి భారతీయులను కూడా ఎన్నుకునేవారు. అందుకోసం ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసు అనే పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులు కావాల్సి వచ్చేది. ఆ పరీక్షలు ఇంగ్లాండులో జరిగేవి. అది 1919వ సంవత్సరం కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఒక యువకుడు పట్ట పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. ఇంగ్లండ్ వెళ్లి ఐసీఎస్ పరీక్ష రాసిరమ్మని చాలామంది అతడిని ప్రోత్సహించారు. ఇంగ్లండ్ వెళ్లాడు, పరీక్ష రాశాడు. ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. ఇంకేముందు ఉన్నత పదవి దక్కించుకుంటున్న అతడిని అందరూ అభినందించారు. ఆ యువ విద్యార్థి మాత్రం పొగడ్తలకు పొంగిపోలేదు. విద్యాధికుడిగా తనను తాను తీర్చిదిద్దుకునేందుకే పరీక్ష రాశానని, ఉన్నత పదవి ఆశించి కాదని చెప్పాడు. మరి, ఏం చేస్తావని అడిగితే..నా దేశ విముక్తి కోసం పాటుపడదామనుకుంటున్నాను అని జవాబు ఇచ్చాడు. అలాగే చేశాడు. చివరకు నేతాజీగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయనే మన సుభాష్ చంద్రబోస్
నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ జనవరి 23, 1897న ఒడిశాలోని కటక్లో జన్మించారు. అతని తల్లిదండ్రులు జానకీనాథ్ బోస్, ప్రభావతి దేవి. చిన్నప్పటి నుంచి అసాధారణ తెలివితేటలు ప్రదర్శించి చదువులో రాణిస్తూ… నేతాజీ ఇంగ్లాండ్లోని కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. అయితే, 1921లో, భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారు చేసిన అన్యాయాల గురించి తెలుసుకున్న తరువాత, అతను మన దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడటానికి కట్టుబడి.. ఇంగ్లండ్లో అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్లో తన ప్రతిష్టాత్మక ఉద్యోగాన్ని విడిచిపెట్టాడు. అప్పుడే తన స్వాతంత్ర్య పోరాటాన్ని ప్రారంభించడానికి భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాడు. “నాకు రక్తం ఇవ్వండి, నేను మీకు స్వాతంత్ర్యం ఇస్తాను” అనే అతని ప్రసిద్ధ నినాదం దేశ భక్తిని ప్రేరేపిస్తుంది.
బోస్ ప్రభావం పెరగడంతో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భయపడి అతన్ని గృహ నిర్బంధంలో ఉంచింది. కానీ సుభాష్ గట్టి ప్రణాళికతో రాత్రి వేళ వేషం మార్చి పారిపోయాడు. ఆయన కలకత్తా నుంచి పంజాబ్ దాకా రహస్య మార్గాల్లో ప్రయాణించి, తర్వాత ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మార్గంగా జర్మనీకి చేరాడు. అడాల్ఫ్ హిట్లర్ను కలిసిన సుభాష్ బోస్, భారత స్వాతంత్ర్యం కోసం సహాయం కోరాడు. హిట్లర్ అతనికి మద్దతు ఇచ్చి “ఆజాద్ హింద్ రేడియో” ఏర్పాటుకు సహకరించాడు. అక్కడినుంచి ఆయన “నేతాజీ”గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. తర్వాత 1943లో ఆయన జపాన్ చేరుకొని, అక్కడ భారత సైనిక బందీలను కూడదీసి “ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్”ను స్థాపించాడు.
సుభాష్ బోస్ నేతృత్వంలో ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ శక్తివంతమైన దళంగా ఎదిగింది. సైనికుల్లో జాతి, మతం అనే తేడాలు లేకుండా ఒకే లక్ష్యం — భారత మాతకు విముక్తి. ఆయన మహిళా బెటాలియన్ “రాణి లక్ష్మీబాయి రెజిమెంట్” ను కూడా ఏర్పాటు చేశాడు, ఇది ఆ కాలంలో విప్లవాత్మక చర్య. INA జపాన్ సహకారంతో బర్మా సరిహద్దుల్లోకి ప్రవేశించి భారత భూభాగం వైపు దూసుకెళ్లింది. “చలో ఢిల్లీ!” నినాదంతో సైనికులు ముందుకు సాగారు. సుభాష్ బోస్ రేడియో ప్రసంగాలు భారత యువతలో ఉత్సాహాన్ని నింపాయి. INA యుద్ధంలో ఓడిపోయినా, అది భారత స్వాతంత్ర్యానికి చెలరేగిన దీపం అయ్యింది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భయపడి, భారత సైన్యంలో తిరుగుబాటు మొదలైందనే ఆందోళనకు గురైంది. బోస్ నేరుగా స్వాతంత్ర్యాన్ని తెచ్చుకోలేకపోయినా, ఆయన ప్రేరణతో స్వాతంత్ర్య వాతావరణం వేగంగా పుట్టుకొచ్చింది.
1945 ఆగస్టు 18న తైవాన్లో విమాన ప్రమాదంలో సుభాష్ బోస్ మరణించాడని వార్త వెలువడింది. కానీ ఆ మరణం నిజమా? అనేక అనుమానాలు ఉన్నాయి. ఎందుకంటే ఆయన శవం ఎప్పుడూ కనిపించలేదు. కొందరు ఆయన సన్యాసిగా భారత్లోనే ఉన్నారని నమ్మారు. “గుమ్నామి బాబా” అనే పేరుతో ఆయన బ్రతికినట్టు వదంతులు కొనసాగాయి. నేటికీ ఆయన మరణం భారత చరిత్రలో అతి పెద్ద రహస్యం. సుభాష్ చంద్రబోస్ జీవితం మనకు ఒక పాఠం చెబుతుంది “స్వాతంత్ర్యం పుస్తకాలలో రాసే పదం కాదు; అది ప్రాణాల అర్పణతో పొందే గౌరవం.”అతని గాథ ఓ అగ్ని; ఆ అగ్ని ప్రతి భారతీయ హృదయంలో నేటికీ వెలుగుతోంది. “జై హింద్” ఈ ఒక నినాదం, ఆయన ఆత్మ యొక్క శాశ్వత ప్రతిధ్వని.
