ఒక మహాపురుషుడి వ్యక్తిత్వం వెనుక ఒక గొప్ప తల్లి త్యాగం, సంస్కారం, ఆధ్యాత్మికత దాగి ఉంటాయి. భారతదేశ ఆధ్యాత్మిక పునరుజ్జీవనానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఖ్యాతి తెచ్చిన **స్వామి వివేకానంద** జీవితాన్ని పరిశీలించినప్పుడు ఆయనపై అత్యంత లోతైన ప్రభావం చూపిన వ్యక్తుల్లో ఆయన తల్లి భువనేశ్వరి దేవి ఒకరు.
ఆధ్యాత్మికతతో కూడిన బాల్యం
భువనేశ్వరి దేవి భక్తిశ్రద్ధలు కలిగిన, ధైర్యసాహసాలు ఉన్న మహిళగా ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆమెకు భగవంతుడిపై అపారమైన విశ్వాసం ఉండేది. చిన్ననాటి నుంచే నరేంద్రనాథ్ దత్తకు—తరువాత ప్రపంచానికి స్వామి వివేకానందగా పరిచయమైన మహనీయుడికి—ధార్మిక కథలు, ఇతిహాసాలు, పురాణాలు, నైతిక విలువలను పరిచయం చేశారు.
రామాయణం, మహాభారతం వంటి భారతీయ ఇతిహాసాల కథలను ఆయనకు చెప్పడం ద్వారా ధర్మం, సత్యం, ధైర్యం, కర్తవ్యనిష్ఠ వంటి విలువలను బాల నరేంద్రుడి మనసులో నాటారు.
ధైర్యానికి ప్రతిరూపం
భువనేశ్వరి దేవి కేవలం భక్తురాలు మాత్రమే కాదు; ఆత్మవిశ్వాసం, ధైర్యం కలిగిన మహిళ. జీవితంలో ఎన్నో కష్టాలను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ వాటిని ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నారు. ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో కూడా మనోధైర్యాన్ని కోల్పోకూడదనే భావాన్ని తన పిల్లల్లో పెంపొందించారు.
వివేకానందుని వ్యక్తిత్వంలో కనిపించే నిర్భయత్వం, ఆత్మవిశ్వాసం, పట్టుదల వెనుక ఆయన తల్లి అందించిన సంస్కారం కూడా ఒక ముఖ్యమైన పునాది అని ఆయన జీవితచరిత్రలు సూచిస్తాయి.
నరేంద్రుడి వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలో తల్లి పాత్ర
నరేంద్రనాథ్ చిన్నతనంలోనే అసాధారణమైన జ్ఞాపకశక్తి, ప్రశ్నించే స్వభావం, స్వతంత్ర ఆలోచనా ధోరణి కలిగిన బాలుడిగా ఎదిగారు. ఆయనలోని ఈ లక్షణాలను భువనేశ్వరి దేవి అణచివేయకుండా, మంచి విలువల దిశగా నడిపించారు.
సత్యం చెప్పడం, ఇతరులకు సహాయం చేయడం, ఆత్మగౌరవంతో జీవించడం, అన్యాయానికి భయపడకపోవడం వంటి విలువలను ఆమె తన కుమారుడికి నేర్పారు. తరువాత స్వామి వివేకానందుని ప్రసంగాల్లో, రచనల్లో, సేవా కార్యక్రమాల్లో ప్రతిఫలించిన మానవతా దృక్పథానికి ఈ బాల్య సంస్కారాలు బలమైన పునాదిగా నిలిచాయి.
కష్టాల్లోనూ నిలిచిన తల్లి
వివేకానందుని తండ్రి విశ్వనాథ్ దత్త మరణం తరువాత కుటుంబం ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంది. అలాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో భువనేశ్వరి దేవి కుటుంబాన్ని నిలబెట్టేందుకు ఎంతో కష్టపడ్డారు.ఆమె జీవితంలోని ఈ పోరాటం నరేంద్రనాథ్పై కూడా ప్రభావం చూపింది. జీవితంలోని కష్టాలను చూసిన ఆయనలో పేదలు, అణగారినవారు, బాధితుల పట్ల సానుభూతి మరింత బలపడింది.
దేశభక్తికి కూడా ఒక మూలం
స్వామి వివేకానందుని ఆలోచనల్లో భారతదేశంపై అపారమైన గౌరవం కనిపిస్తుంది. భారతీయ సంస్కృతి, ఆధ్యాత్మికత, మానవతా విలువలపై ఆయనకు ఉన్న విశ్వాసం ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతదేశానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చింది. ఆయనలోని ఈ దేశభక్తి, ధర్మబద్ధత, ఆధ్యాత్మిక దృక్పథానికి కుటుంబ వాతావరణం, ముఖ్యంగా తల్లి అందించిన సంస్కారాలు ముఖ్యమైన నేపథ్యంగా నిలిచాయి.
తల్లి ఇచ్చిన గొప్ప వారసత్వం
భువనేశ్వరి దేవి తన కుమారుడికి సంపదను వారసత్వంగా ఇవ్వలేదు. కానీ అంతకంటే విలువైన సంస్కారం, ధైర్యం, భక్తి, సత్యనిష్ఠ, ఆత్మవిశ్వాసం వంటి లక్షణాలను అందించారు.
అందుకే స్వామి వివేకానందుని మహోన్నత వ్యక్తిత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆయన తల్లి భువనేశ్వరి దేవి జీవితాన్ని కూడా తెలుసుకోవాలి. ఒక మహాపురుషుడిని తీర్చిదిద్దడంలో తల్లి పాత్ర ఎంత గొప్పదో ఆమె జీవితం మనకు గుర్తుచేస్తుంది.
స్వామి వివేకానందుడు ప్రపంచ వేదికపై భారతదేశ ఆధ్యాత్మిక శక్తిని చాటిన మహనీయుడు. అయితే ఆ మహోన్నత వ్యక్తిత్వానికి తొలి పాఠశాల ఆయన ఇల్లు; తొలి గురువుల్లో ఒకరు ఆయన తల్లి భువనేశ్వరి దేవి.
“మహాపురుషుల వెనుక మహనీయులైన మాతృమూర్తులు ఉంటారు” అనే మాటకు భువనేశ్వరి దేవి జీవితం ఒక చక్కని ఉదాహరణ. ఆమె అందించిన సంస్కారం, ధైర్యం, ఆధ్యాత్మిక దృష్టి నరేంద్రనాథ్ను స్వామి వివేకానందుడిగా తీర్చిదిద్దిన జీవన ప్రయాణంలో చెరగని ముద్ర వేశాయి.