“పగ కూడా మనిషిని బతికిస్తుంది… కొన్ని సందర్భాల్లో”
జలియన్వాలాబాగ్ విషాదానికి ప్రతీకారం తీర్చుకున్న వీరుడు ఉధమ్ సింగ్
1919 ఏప్రిల్ 13. పంజాబ్లోని అమృత్సర్లో ఉన్న జలియన్వాలాబాగ్లో భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ చరిత్రలో ఎన్నటికీ చెరగని విషాదం చోటుచేసుకుంది. రౌలట్ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా శాంతియుతంగా సమావేశమైన వేలాది మంది ప్రజలపై జనరల్ రెజినాల్డ్ డయ్యర్ ఆదేశాలతో బ్రిటిష్ సైన్యం విచక్షణారహితంగా కాల్పులు జరిపింది. ఈ ఘటనలో వందలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, అనేక మంది గాయపడ్డారు. ఈ మారణహోమం భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఒక కీలక మలుపుగా నిలిచింది.
ఆ రోజు జలియన్వాలాబాగ్లో ప్రజలకు మంచినీరు అందించేందుకు వచ్చిన 19 ఏళ్ల యువకుడు ఆ ఘోర దృశ్యాలను కళ్లారా చూశాడు. నేలపై పడుకుని ప్రాణాలు కాపాడుకున్న అతడు, కాల్పుల అనంతరం రక్తంతో తడిసిన నేలను చేతిలోకి తీసుకుని, ఈ దురంతానికి కారణమైన వారిపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. ఆ యువకుడే తరువాత కాలంలో భారత విప్లవ చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిన షహీద్ ఉధమ్ సింగ్.
జలియన్వాలాబాగ్ ఘటనకు కారకులైన వారిపై చర్య తీసుకోవాలనే సంకల్పంతో ఉధమ్ సింగ్ తన జీవితాన్ని విప్లవ మార్గంలో నడిపించాడు. కొంతకాలం విప్లవ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్నాడు. భగత్ సింగ్ వంటి విప్లవకారుల ఆలోచనల ప్రభావం అతనిపై పడింది.
తరువాత ఇంగ్లండ్కు వెళ్లిన ఉధమ్ సింగ్, జలియన్వాలాబాగ్ కాల్పులకు ప్రధాన బాధ్యుల్లో ఒకడైన మైఖేల్ ఓ’డ్వైర్ను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాడు. అనేక కష్టాలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటూ తన లక్ష్యాన్ని సాధించేందుకు ప్రయత్నించాడు.
1940 మార్చి 13న లండన్లోని క్యాక్స్టన్ హాల్లో జరిగిన ఒక సమావేశంలో మైఖేల్ ఓ’డ్వైర్పై కాల్పులు జరిపి అతడిని హతమార్చాడు. అనంతరం ఉధమ్ సింగ్ స్వయంగా లొంగిపోయాడు. విచారణ అనంతరం అతడికి మరణశిక్ష విధించగా, 1940 జూలై 31న లండన్లోని పెంటన్విల్ జైలులో ఉరితీశారు.
ఉధమ్ సింగ్ వ్యక్తిగత ప్రతీకారం కోసం మాత్రమే కాకుండా, జలియన్వాలాబాగ్ మారణకాండకు వ్యతిరేకంగా భారతీయుల ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా ఈ చర్యను భావించాడు. అతని త్యాగం భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రలో ఒక అజరామర ఘట్టంగా నిలిచిపోయింది.
జోహార్ షహీద్ ఉధమ్ సింగ్… జోహార్!
