బిష్కెక్ (కిర్గిజ్స్థాన్): కిర్గిజ్స్థాన్లోని మానస్ నేషనల్ అకాడమీ మరియు భారతదేశంలోని సెంటర్ ఫర్ స్టడీస్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ రిలేషన్స్ (CSIR) సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటు చేసిన “మానస్–మహాభారత అంతర్జాతీయ నాగరికతా అధ్యయన కేంద్రం” అధికారికంగా ప్రారంభమైంది. ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొనేందుకు భారత ప్రతినిధి బృందం జూలై 4 నుంచి 7 వరకు కిర్గిజ్స్థాన్లో పర్యటించింది.
ఈ సందర్భంగా మానస్ నేషనల్ అకాడమీ, సీఎస్ఐఆర్, కిర్గిజ్స్థాన్కు చెందిన ఏడు ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయాల మధ్య త్రైపాక్షిక సహకార ఒప్పందాలపై సంతకాలు జరిగాయి. అలాగే కిర్గిజ్ జాతీయ ఇతిహాసం ‘మానస్’ తొలి హిందీ అనువాదాన్ని కూడా ఆవిష్కరించారు. ఈ కార్యక్రమానికి భారతదేశంలోని కిర్గిజ్ రాయబార కార్యాలయం, కిర్గిజ్స్థాన్లోని భారత రాయబార కార్యాలయం సహకారం అందించాయి.
ముఖ్య అతిథిగా ఆర్ఎస్ఎస్ ప్రచార ప్రముఖ్ సునీల్ అంబేకర్
ఈ కార్యక్రమానికి రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్) అఖిల భారత ప్రచార ప్రముఖ్ సునీల్ అంబేకర్ ముఖ్య అతిథిగా హాజరయ్యారు. ఆయన మాట్లాడుతూ, భారత్–కిర్గిజ్స్థాన్ల మధ్య వేల సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతున్న సాంస్కృతిక బంధాలను ప్రస్తావించారు.
భారతీయ సంస్కృతిలో మహాభారతం ఎంతటి ప్రాధాన్యాన్ని కలిగి ఉందో, అదే విధంగా కిర్గిజ్ ప్రజల సాంస్కృతిక జీవితంలో ‘మానస్’ ఇతిహాసం శతాబ్దాలుగా కీలక పాత్ర పోషిస్తోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. రెండు దేశాల సాంప్రదాయ విలువల్లో, ముఖ్యంగా మానవతా దృక్పథంలో అనేక సారూప్యతలు ఉన్నాయని వివరించారు.
భారత–కిర్గిజ్ విద్యా, సాంస్కృతిక సహకారానికి కొత్త వేదిక
భారత ప్రతినిధి బృందంలో ప్రముఖ భాషావేత్త, జవహర్లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం మాజీ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ హేమ్ చంద్ర పాండే, ఇండియా–సెంట్రల్ ఆసియా ఫౌండేషన్ ఛైర్మన్ ప్రొఫెసర్ రామకాంత్ ద్వివేది, సీఎస్ఐఆర్ గౌరవ డైరెక్టర్ డాక్టర్ పునీత్ గౌర్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
బిష్కెక్లో ఈ బృందం కిర్గిజ్ ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారులతో సమావేశమైంది. ఈ సమావేశంలో కిర్గిజ్ రిపబ్లిక్ అధ్యక్ష కార్యాలయ ప్రతినిధి అక్ట్యాబ్ర్ కపాల్బాయేవ్, సైన్స్, ఉన్నత విద్య, ఆవిష్కరణల ఉప మంత్రి దురుస్బెక్ కోజుయేవ్, సంస్కృతి, సమాచారం, క్రీడలు, యువజన విధానాల ఉప మంత్రి సల్కిన్ సర్నోగోయేవా, కిర్గిజ్స్థాన్లో భారత రాయబారి బీరేందర్ సింగ్ యాదవ్ పాల్గొన్నారు.
నాగరికతల అధ్యయనానికి కేంద్రం
డాక్టర్ పునీత్ గౌర్ మాట్లాడుతూ, ఈ కేంద్రం భారత్–కిర్గిజ్స్థాన్ల మధ్య విద్యా, శాస్త్రీయ, సాంస్కృతిక సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తుందని తెలిపారు. అలాగే యూరేషియా ప్రాంత నాగరికతల మధ్య సంభాషణలకు ఇది ఒక కీలక వేదికగా నిలుస్తుందని పేర్కొన్నారు.
ఈ కేంద్రంలో తులనాత్మక నాగరికతా అధ్యయనాలు, మహాభారతం–మానస్ ఇతిహాసాలపై పరిశోధనలు, చరిత్ర, సంస్కృతి, మానవతా దౌత్యం, అంతర్జాతీయ విద్యా సహకారం, యువ పరిశోధకుల శిక్షణ వంటి అంశాలపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించనున్నట్లు వివరించారు.
‘మానస్’ తొలి హిందీ అనువాదం ఆవిష్కరణ
ఈ కార్యక్రమంలో ప్రముఖ భారతీయ పండితులు ప్రొఫెసర్ రామకాంత్ ద్వివేది, ప్రొఫెసర్ హేమ్ చంద్ర పాండే రూపొందించిన కిర్గిజ్ జాతీయ ఇతిహాసం ‘మానస్’ తొలి హిందీ అనువాదాన్ని విడుదల చేశారు.
ప్రొఫెసర్ రామకాంత్ ద్వివేది మాట్లాడుతూ, ఈ అనువాదం కిర్గిజ్ ప్రజారచయిత మార్ బైఝీవ్ రూపొందించిన రష్యన్ పద్య పునఃకథనాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని సిద్ధమైందని తెలిపారు. ఇందులో ‘మానస్’, ‘సెమెటే’, ‘సైటెక్’ అనే మూడు ప్రధాన భాగాలు ఉన్నాయని వివరించారు.
ఈ ప్రచురణ ద్వారా భారతీయ పాఠకులకు కిర్గిజ్ ఇతిహాస సంప్రదాయాన్ని పరిచయం చేయడంతో పాటు, రెండు దేశాల మధ్య విద్యా, సాంస్కృతిక, నాగరికతా అధ్యయనాల సహకారాన్ని మరింత విస్తరించాలనే లక్ష్యంతో ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించినట్లు నిర్వాహకులు తెలిపారు.
పర్యటనలో భాగంగా భారత ప్రతినిధి బృందం చింగిజ్ ఐత్మాటోవ్ హౌస్ మ్యూజియం, అటా-బేయిట్ జాతీయ చారిత్రక స్మారక సముదాయంను కూడా సందర్శించింది.
