అమెరికాలోని స్మిత్సోనియన్ నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఏషియన్ ఆర్ట్ నటరాజ, సోమస్కంద మరియు పరవైతో కూడిన సుందరార్ విగ్రహాలను భారత ప్రభుత్వానికి తిరిగి అప్పగిస్తామని ప్రకటించింది. విగ్రహాలపై జరిపిన తనిఖీలో ఈ విగ్రహాలను ఆలయ ప్రాంగణం నుండి అక్రమంగా తరలించారని వెల్లడి కావడంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
ఈ విగ్రహాలలో ఒకదానిని సుదీర్ఘ కాలం పాటు మ్యూజియానికి తిరిగి అరువుగా ఇవ్వడానికి భారత ప్రభుత్వం అంగీకరించింది.దీర్ఘకాలిక అరువుపై మ్యూజియంలోనే ఉండే శివ నటరాజ విగ్రహాన్ని ‘దక్షిణాసియా, ఆగ్నేయాసియా మరియు హిమాలయాలలో తెలుసుకునే కళ’ అనే శీర్షికతో ఏర్పాటు చేసే ప్రదర్శనలో భాగంగా ప్రదర్శిస్తారు.
10వ శతాబ్దపు చోళ కాలానికి చెందిన నటరాజ, 12వ శతాబ్దపు సోమస్కంద, విజయనగర కాలానికి (16వ శతాబ్దం) చెందిన పరవైతో కూడిన సుందరార్ విగ్రహాలు దక్షిణ భారత కంచు విగ్రహాల కళా నైపుణ్యానికి నిదర్శనాలు. ఈ విగ్రహాలు వాస్తవానికి సాంప్రదాయకంగా ఆలయ ఊరేగింపులలో తీసుకువెళ్లేవారు.
దక్షిణ ఆసియా సేకరణను సమీక్షిస్తున్న స్మిత్సోనియన్ మ్యూజియం, మూడు విగ్రహాల మూలాలపై సమగ్ర దర్యాప్తు నిర్వహించి, వాటి చరిత్రను పరిశీలించింది. 2023లో, ఫ్రెంచ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పాండిచ్చేరి (ఇన్స్టిట్యూట్ ఫ్రాంకైస్ డి పాండిచ్చేరి) ఫోటో ఆర్కైవ్లతో కలిసి పనిచేస్తున్నప్పుడు, మ్యూజియం పరిశోధకులు 1956 మరియు 1959 మధ్య తమిళనాడులోని దేవాలయాలలో ఈ కంచు విగ్రహాల ఛాయాచిత్రాలు తీసినట్లు కనుగొన్నారు. ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఈ పరిశోధనలను సమీక్షించి, వాటిని భారత చట్టాలను ఉల్లంఘించి తరలించారని నిర్ధారించింది.
ఈ మేరకు స్మిత్సోనియన్ విడుదల చేసిన ఒక ప్రకటనలో, మ్యూజియం డైరెక్టర్ చేజ్ ఎఫ్. రాబిన్సన్ మాట్లాడుతూ, “నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఏషియన్ ఆర్ట్ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడానికి మా సేకరణలలో పారదర్శకతను ప్రోత్సహించడానికి కట్టుబడి ఉంది.” ఈ ఒప్పందాన్ని అధికారికంగా చేసేందుకు మ్యూజియం, భారత రాయబార కార్యాలయం ఏర్పాట్లను చేస్తున్నాయని తెలిపారు.
“అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారతదేశం నుంచి దొంగిలించబడిన సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని తిరిగి అప్పగించడానికి అమెరికాలోని స్మిత్సోనియన్ ఇన్స్టిట్యూషన్ తీసుకున్న నిర్ణయం ఒక చారిత్రాత్మక విజయం అని” సోమస్కంద కాంస్య విగ్రహం 12వ శతాబ్దపు చోళుల కళాఖండం, దీనిని దశాబ్దాల క్రితం తిరువారూరు జిల్లాలోని అలత్తూరు గ్రామంలోని విశ్వనాథ స్వామి ఆలయం నుండి అక్రమంగా తరలించారు,” అని విగ్రహాల విభాగం-సిఐడి మాజీ డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ కె. జయంత్ మురళి అన్నారు.
2017లో, వారసత్వ పరిశోధకుడు మరియు ఇండియా ప్రైడ్ ప్రాజెక్ట్ వ్యవస్థాపకుడు ఎస్. విజయ్ కుమార్, పుదుచ్చేరిలోని ఫ్రెంచ్ ఇన్స్టిట్యూట్ యొక్క ఆర్కైవల్ రికార్డులను ఉపయోగించి, నటరాజ విగ్రహంతో సహా మూడు కాంస్య విగ్రహాలను తమిళనాడులోని నిర్దిష్ట శివాలయాలకు చెందినవిగా వివరణాత్మక ఫోటోగ్రాఫిక్ సరిపోలికలను ప్రచురించారు. ఈ సాక్ష్యం ఉన్నప్పటికీ, సంస్థాగతంగా చర్యలు తీసుకోవడానికి దాదాపు ఎనిమిది సంవత్సరాలు పట్టిందని తెలిపారు. సోమస్కంద మరియు సుందరార్-పరవై విగ్రహాల తిరిగి రాక స్వాగతించదగినదే అయినప్పటికీ, నటరాజ విగ్రహాన్ని దీర్ఘకాలిక రుణం పేరుతో ఉంచుకోవడం చట్టబద్ధంగా చెల్లదు. ఆలయాల కాంస్య విగ్రహాలు పవిత్రమైనవి, బదిలీ చేయలేని ఆస్తి, అని ఈ ప్రక్రియను అమెరికా సేకరణలలో ఉన్న అలత్తూరు మరియు వీరచోళపురం నుండి వచ్చిన ఇతర కాంస్య విగ్రహాలకు కూడా వర్తింపజేయాలి,” అని శ్రీ విజయ్ కుమార్ అన్నారు.
