దేశంలో స్వచ్ఛ ఇంధన వినియోగాన్ని పెంచడం, వ్యవసాయ వ్యర్థాలను సంపదగా మార్చడం లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. సంపీడిత జీవ వాయువు (Compressed Bio Gas – CBG) ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించే ‘గోబర్ధన్ (GOBARdhan)’ జాతీయ వృత్తాకార జీవ ఇంధన పథకానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పథకం అమలుకు మొత్తం రూ.23,731 కోట్ల వ్యయం చేయనున్నారు.
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర కేబినెట్ సమావేశంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. వ్యవసాయ వ్యర్థాలు, పశువుల పేడ, పట్టణ జీవ వ్యర్థాలు, ఇతర బయోమాస్ వనరులను వినియోగించి స్వచ్ఛ ఇంధనం, సేంద్రియ ఎరువులు, గ్రామీణ ఆదాయ వనరులను అభివృద్ధి చేయడం ఈ పథకం ప్రధాన ఉద్దేశం.
2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి 2035-36 వరకు ఈ పథకాన్ని అమలు చేయనున్నారు. దేశ ఇంధన అవసరాల్లో సంపీడిత జీవ వాయువుకు కీలక స్థానం కల్పించడంతో పాటు, దేశీయ సీబీజీ ఉత్పత్తిని దాదాపు పది రెట్లు పెంచాలని కేంద్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
సీబీజీ రంగానికి సమగ్ర ప్రోత్సాహం
గోబర్ధన్ పథకం కింద సీబీజీ ఉత్పత్తిదారులకు ఖచ్చితమైన కొనుగోలు వ్యవస్థ, స్థిరమైన ధరలు, మూలధన సహాయం, పైప్లైన్ అనుసంధానం, రుణ సదుపాయాలు, సాంకేతిక సహకారం అందించనున్నారు.
సీబీజీ ప్లాంట్లకు మార్కెట్ భరోసా కల్పించడం ద్వారా ప్రైవేటు పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలు పెంచడం ఈ పథకం లక్ష్యాల్లో భాగం.
రైతులకు అదనపు ఆదాయ మార్గాలు
వ్యవసాయ వ్యర్థాలు, పశువుల పేడను వినియోగించి సీబీజీ ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా రైతులకు అదనపు ఆదాయ అవకాశాలు లభించనున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాలు స్వచ్ఛ ఇంధన ఉత్పత్తి కేంద్రాలుగా మారడంతో పాటు, వ్యర్థాల నిర్వహణ కూడా మెరుగుపడుతుందని కేంద్రం పేర్కొంది.
ఆరు ప్రధాన అంశాలతో అమలు
గోబర్ధన్ పథకంలో భాగంగా సీబీజీ రంగ అభివృద్ధికి ఆరు కీలక చర్యలు చేపట్టనున్నారు.
- సీబీజీ కొనుగోలుకు హామీ వ్యవస్థ.
- స్థిరమైన ధరల విధానం.
- అర్హత కలిగిన ప్లాంట్లకు మూలధన సహాయం.
- పైప్లైన్ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి.
- రుణ భరోసా సహాయం.
- సీబీజీ పర్యావరణ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి ప్రత్యేక నిధి.
ఇంధన భద్రతకు తోడ్పాటు
సహజ వాయువుకు రసాయన పరంగా సమానమైన సీబీజీని ప్రస్తుతం ఉన్న గ్యాస్ వ్యవస్థల్లో వినియోగించుకునే అవకాశం ఉంది. దీంతో దిగుమతి చేసుకునే శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటం తగ్గి, దేశ ఇంధన భద్రత మరింత బలోపేతం అవుతుందని కేంద్రం తెలిపింది.
ఇప్పటికే దేశంలో 200కు పైగా సీబీజీ ప్లాంట్లు కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నాయని, గోబర్ధన్ పథకం ద్వారా ఈ రంగాన్ని జాతీయ స్థాయిలో మరింత విస్తరించనున్నట్లు కేంద్రం వెల్లడించింది.
వ్యర్థాలను సంపదగా మార్చడం, రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడం, స్వచ్ఛ ఇంధన వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’, అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశ లక్ష్యాలకు ఈ పథకం దోహదపడుతుందని కేంద్రం పేర్కొంది.
